رابطه ی کنش و شخصیت در طرح روایی شاه و کنیزک / دکتر نسرین علی اکبری
رابطه ی کنش و شخصیت در طرح روایی شاه و کنیزک / دکتر نسرین علی اکبری
سنجش متونی مانند مثنوی که جنبه­ ی روایی دارد با نظریه­ های ادبی نوین سبب می­ شود که هم سنت روایی ایران شناخته شود و هم توانایی­ ها و تنگناهای نظریه­ های ادبی برای اعمال بر متون ادب فارسی به ویژه متون عرفانی سنجیده شود تا الگوهای روایت و راه­های درک کنش و شخصیت و نیز تأویل معنایی که متن در اثر این رابطه می­ یابد شناخته ­تر شود...

 

 

 

 

 

رابطه ی کنش و شخصیت در طرح روایی شاه و کنیزک

نسرین علی اکبری۱

چکیده:

مطالعات ادبی کالبد شکافی روایت را یکی از کارآمدترین روش­های شناخت متون داستانی نشان می­ دهد. راوی ماده ­ی خام داستان را دوباره سازمان دهی می­ کند و در قالب واحدهای کنشی و در نمایه ­ای بزرگتر جای می­ دهد. در این سامان دهی راوی پا پیش نمی­ نهد که مستقیما با مخاطب سخن گوید بلکه از طریق شخصیت ها مخاطب را در جریان اندیشه­ ها و احساسات جاری در متن قرار می­دهد. به همین دلیل است که در دو قرن اخیر رابطه ­ی میان شخصیت و کنش یکی از مهم­ترین مسائلی است که روایت شناسان به آن توجه کرده­اند.

 هنری جیمز کنش و شخصیت را دو روی یک سکه می­ دانست. پراپ در ریخت شناسی قصه­ های پریان به کنش اهمیت بیش­تری داد. روایت شناسان پس از او مطالعات روایت شناسی را با این رویکرد ادامه دادند. تودورف و گرماس روایت شناسی روسیه را به دانش روایت فرانسه پیوند زدند و دیدگاه پراپ را مورد نقادی قرار دادند و تعداد کنش­های سی و یک گانه ­ی او را کاهش دادند و آن­ها را در یک نظام تقابلی مورد توجه قرار دادند.

 سنجش متونی مانند مثنوی که جنبه­ ی روایی دارد با نظریه­ های ادبی نوین سبب می­ شود که هم سنت روایی ایران شناخته شود و هم توانایی­ ها و تنگناهای نظریه­ های ادبی برای اعمال بر متون ادب فارسی به ویژه متون عرفانی سنجیده شود تا الگوهای روایت و راه­های درک کنش و شخصیت و نیز تأویل معنایی که متن در اثر این رابطه می­ یابد شناخته ­تر شود.

۱.         استادیار دانشگاه کردستان (naliakbary@yahoo.com)

 
کلید واژه­ها: کنش، شخصیت، ساختارگرایی، روایت، مثنوی.

 برای دریافت فایل مقاله کلیک کنید: مقاله دکتر علی اکبری۳.pdf

نظرات [۲]
یکشنبه، ۰۱ آذر ۱۳۹۴ :: ۱۹:۰۵
سلام برخواهرم نسرین خانم انشالله سلامت باشی خیلی از مقاله هایت را در نقد ها مطالعه کردم ولذت بردم زنده باشی
دوشنبه، ۰۴ خرداد ۱۳۹۴ :: ۱۰:۵۹
دردیالکتیک درک یک متن زنده و باز، پس جایگاه زبان کجاست.؟ این روایتی که شما می فرمایید مگر بطریقی غیر از زبان بیان میشود. اصولن روایت، یک جریان تبعی و معلول مجموعه ای ازعناصر است که توسط زبان بهم پیوند می یابند.بنابراین بهتر است در مورد زبان بحث کنیم ونه روایت
اطلاعات شما ذخيره شود ؟