با افتتاح جلسات ماهیانه فرهنگ و هنر کُردی در خرمشهر؛ مجموعه شعر کُردی «چراخ» مورد نقد و بررسی قرار گرفت

khoramshar1.jpg

سعید جلیلیان : شانزدهم دی ماه  ۱۳۹۳نخستین جلسه ی نقد و بررسی آثار کردی باحضور تعدادی از علاقه مندان این حوزه در شهر خرمشهر برگزار شد. گردانندگان این جلسه که کارشان را باحضور ریاست اداره ی ارشاد اسلامی خرمشهر و ریاست اداره ی کتابخانه های شهر آغاز کردند در نخستین جلسه، به نقد و بررسی مجموعه شعر کردی «چراخ» سروده ی رضاموزونی شاعر و پژوهشگرکرمانشاهی پرداختند.
نخستین سخنران جلسه آقای محمدی مدیر اداره ی کتابخانه های شهر بودند که بااستقبال از چنین جلسه هایی، آنرا قدمی بزرگ برای اعتلای فرهنگ خرمشهر دانستند و بااشاره به سابقه ی صد ساله ی حضور کردها در این شهر، چنین جلساتی را یک ضرورت و یک حق طبیعی برای این قومیت به شمار آوردند.
  علیرضا جلیلیان ( متولد ۱۳۶۷ ـ دبیر جامعه شناسی مدارس آبادان) به عنوان نخستین منتقد صحبت های خود را با تشکر از مسئولینی که امکان برگزاری جلسه را فراهم کرده بودند آغاز و اشاره کردند که این اتفاق را یک اتفاق بزرگ در عرصه ی فرهنگ و هنر خرمشهر می باشد که باعث به وجود آمدن یک پیوند فرهنگی میان کردهای خرمشهر و کردهای کرمانشاه و ایلام نیز خواهدشد.

khoramshar.jpg
جلیلیان در شروع صحبتهایش با اشاره به تقسیم بندی هایی که از زبان کُردی صورت گرفته است شاخه ی کلهری را یکی از پرمایه ترین شاخه های زبان کردی به شمار آوردند و با اشاره به دوکتاب کلهرنامه تالیف خانم ناهید محمدی و کتاب مادیان چهل کره نوشته ی آقای منصور یاقوتی به بررسی پیشینه ی کهن و توانمند اشعار و افسانه های محلی مردمان کرمانشاه و ایلام پرداختند.
 این نویسنده ی فرهنگ و ادبیات کُردی در ادامه ی صحبت های خود معتقد بودند که باتوجه به در دست نبودن آثار شاعران کردی کلهری سده های قبل از یازدهم هجری، نخستین نسل شاعران کرد کرمانشاه را باید عارفانی چون سید یعقوب ماهیدشتی، سید صالح ماهیدشتی، حضرت خان الماس، ولی دیوانه، ملامحمود و دیگرعارفان دانست و به بررسی برخی از ویژگی های شعر این دوره پرداختند. وی همچنین بااشاره به اشعار شاکه و خان منصور و غلامرضاخان ارکوازی از آنها به عنوان قدیمی ترین آثار این شاخه ی زبان کردی یاد کردند.
 جلیلیان نسل دوم شاعران کرمانشاهی را شاعرانی چون آقایان پرتو کرمانشاهی، تمکین کرمانشاهی، شاهمراد مشتاق، فرشید یوسفی، دلریش کرمانشاهی و .. دانست و اشاره کرد: یکی از ویژگی های بارز این نسل متاثر بودن از شاعران پارسی گوی پایتخت است. ایشان گریزی هم به تاثیر پذیری خود شاعران پارسی گوی دوران مشروطه و بعد از آن از شعر اروپایی زدند و نشان دادند همانگونه که شاعران این نسل از شعر فارسی، تحت تاثیر شاعران عموما فرانسوی، واژگان فرانسوی زیادی را به شعرشان راه دادند شاعران نسل دوم کرمانشاهی نیز متاثر از شاعران پایتخت اشعار خود را انباشته از واژگان پارسی کرده اند.
 این فعال ادبیات کُردی  در نهایت نسل سوم شاعران کلهری را شاعرانی چون رضاموزونی, علی الفتی، جلیل آهنگرنژاد، فرهاد شاهمرادیان، ظاهر سارایی، حبیب الله بخشوده، ناهیدمحمدی، محمدرضارستم پور،رضاجمشیدی، نورمراد رضایی و .. دانستند و بااشاره به برخی از ویژی های شعری این نسل نقد خود را به کتاب «چراخ» موزونی آغاز کردند.

khoramshar2.jpg
جلیلیان ضمن اشاره به کارنامه ی هنری آقای موزونی «چراخ» رایکی از موفق ترین آثارچاپ شده ی کردی دانست و زبان روان، کشف های شاعرانه، استفاده از قالبهای متنوع، به کارگیری مولفه های روستایی در کنار برخی المانهای شهری را از ویژگی های بارز شعر موزونی به شمار آوردند. البته ایشان ، باانتقاد از شعرهای آزاد (باتوضیحاتی درباره ی این قالب) و برخی از دوبیتی های این مجموعه، موزونی را در زمینه ی «غزل» موفق تر دانست. جلیلیان باخوانش شعری از رضاموزونی به صحبت های خود پایان داد.
منتقد دوم جلسه سید مرتضی هاشمی (متولد ۱۳۶۳  مدرس زبان و ادبیات فارسی) بودند که ایشان نیز رضاموزونی را شاعری موفق و صاحب سبک ارزیابی کرده و بااشاره به بیتهایی از این دفتر زبان شعری موزونی را روان و شاعرانه دانستندو در نهایت بانشان دادن تعدادی از آرایه های ادبی این مجموعه، «چراخ» را کاری قابل قبول توصیف کردند. البته هاشمی این انتقاد را نیز به موزونی داشت که مجموعه ی «چراخ» به مسایل اجتماعی توجه چندانی نکرده است. هاشمی همچنین انتقاداتی به کیفیت چاپ کتاب و طرح جلد آن کردند.
بعد از مرتضی هاشمی، شهریار جلیلیان (۱۳۶۲) ضمن توضیحاتی درباره ی سابقه ی ساز تنبور و معرفی بعضی از مقام های آن، تنبور نوازی خود را آغاز کردند که یکی از بخشهای به یادماندنی جلسه دیروز شد. ایشان تنبور نوازی را زیرنظر استاد پوریا فتاحی آموخته اند.
سخنران دیگر جلسه طالب یوسفی (۱۳۶۵ ـ مدرس زبان و ادبیات فارسی) بودند که ضمن توضیحاتی درباره ی چیستی شعر و اهمیت آن در تعالی فرهنگ بشری، به خوانش چند شعر لکی پرداختند. ایشان همچنین برخی از ویژگی های شعر لکی را مورد بررسی قرار دادند.
جناب آقای مردانی ـ ریاست اداره ی ارشاد خرمشهر ـ نیز به عنوان آخرین سخنران جلسه، ضمن افتخار به همزبانی و هم استانی بودن با رضاموزونی برگزاری چنین جلساتی را یک حرکت بزرگ در اعتلای فرهنگ مردم خرمشهر و پاسداری از فرهنگ مادری کردهای خرمشهر دانستند.




نظرات [۲]
جمعه، ۱۹ دی ۱۳۹۳ :: ۰۷:۴۰
سپاس و تشکر فراوان از این یاران مهاجر که یاد یاران را گرامی می دارند
پنجشنبه، ۱۸ دی ۱۳۹۳ :: ۰۷:۴۷
سلام عالی لایک
اطلاعات شما ذخيره شود ؟