هم پیوندی هنر ایرانی و تجارت جهانی
نوشته : نصرت اله سپهر
شواهد دال بر این است كه هنر ایرانی جهانی است بعنوان نمونه نقش روی آجرهای بزرگترین گنبد جهان (( گنبد سلطانیه )) آرم شركت بزرگ تویوتا است و از روی سفالهای قدیمی ایرانی ً سیلك كاشان و مارلیك ً سبك هنری جهانی كوبیسم پایه ریزی شده است 1 و سبك هنری جهانی باروك از روی مینیاتورهای ایرانی شكل گرفته است 2 و بسیاری از هنرمندان جهان برای خلق آثار مدرن خود از هنر كهن ایرانی الهام گرفته اند بی شك در شرایط تجدید حیات صنایع دستی با توجه به سابقه هنر اسلامی كه با روحیات عرفانی مسلمانان عجین شده است باید قدمهایی برای پیوند هنر ایرانی و تجارت جهانی برداریم .
چرا كه ما تا چند دهه پیش در مساجدی نماز می خواندیم با كاشیكاریهای بسیار زیبا و مقرنس های رنگارنگ و با خانه های زیبا كه به باغ وصل می شد و بازتاب بهشت بود و بر روی فرشهای دست بافتی می نشستیم با رنگهای ملهم گرفته از روح و روان معنوی انسانها با سجاده هایی پر نقش با استفاده از خطوط منحنی كه برگرفته از دین رحمت الهی بود . اما متاسفانه زرق و برقهای كاذب غربی و برخی كشورها بر ما سیطره پیدا كرده و آنها را وارد زندگی روزمره خود نمودیم !! و هنرهای اصیل ایران اسلامی را وارد قاب و موزه ها و گالری ها و به دیوارها آویزان نمودیم و به طور غیر مستقیم ما را وا داشتن كه به رنگ و نقش آن نگاه كنیم آنهم اگر فرصتی پیش می آمد !! و . . . توجه ما به غرب معطوف شد و با توجه ما به غرب با خود باختگی مواجه شدیم . ما دیدگاه آنها را پذیرفتیم و نگاه آنها را اخذ كردیم . عناصر و مایه ها و نشانه های فرهنگ خود را از متن و چارچوب اولیه شان جدا كردیم و در سالیان گذشته همه ما كم و بیش و در نهایت حسرت،تأثر و تأسف تماشاگر افول كمی و كیفی روز به روز آن همه شاهكارهای طراحی مفهومی عرفانی برای فرش،سقف،نقش كاشی،سفره و اسباب سفره و سایرهنرهای دستی بودیم .
این واقعیتی است انكار ناپذیركه بازارهای جهانی بر روی هنر ناب ایرانی همواره گشوده است . و برای جهانی شدن باید خودمان بشویم . زیرا جهان جهت غنای دائمی خود فقط به اصل و اصالتها احتیاج دارد و هنرهای دستی ایرانی اصالتی به بلندای تاریخ دارد .
پس باید خطاهای گذشته را بازنگری مجدد كنیم و با توجه به ریشه ها و اصالتها ، هنر اصیل كشورهای اسلامی جبران كنیم . و در این میان هیچ كس جز هنرمندان معاصر كشورهای اسلامی قادر به مداوای هنر اسلامی نیست . و این امر با تجارب جهانی قابل بسط و گسترش است و در قالب تجارت الكترونیكی و نمایشگاهی و . . . قابل اجرا است .
و برای اجراء باید به موارد ذیل توجه داشت :
1. كیفیت محصول : طرح ، روش شناخت و كیفیت محصول حتی بیشتر از رضایت مشتری اهمیت دارد .
2. پیشگامی در عرصه فن آوری : فنآوری در خدمت غرور ملی واهمیتی كه برای مدارج مهندسی و علوم قائل شویم .
3. سهم بازار : دست یابی به سهم بازار بیشتر و بزرگتر راهی برای دستیابی به موفقیت است . تاكید و جستجو برای بازارهـــــای جدید ًمثلاً شركت ژاپنی یاماها برای درك بهتر فرهنگ اسپانیایی ها برای یك سال به اسپانیا اعزام شد تا روش گیتار زدن آنها را یاد بگیرد .ً
واقعیت این است كه مصرف كننده امروز مثل دیروز نیست علی رغم اینكه تفاوتهای بارزی بین مصرف كننده های محلی كشورهای مختلف وجود دارد . اما مشكل پسند شده اند . و این امر از نتایج تماسهای مداوم با فرهنگها و زندگی بیگانه ، كاهش نرخ بی سوادی و احتیاط بیشتر در فرهنگ مصرف كردن به علت محدودیت درآمد است . او امروز به قیمت توجه دارد ، می خواهد در مقابل پولش ارزش واقعی را دریافت دارد . و خواهان اطلاعاتی در رابطه با محصول صنایع دستی است و سعی دارد قبل از خرید آنرا امتحان نماید . هر چند خیلی از صنایع دستی كشور آزمون داده اند اما كشورهایی مثل چین و . . . كالاهای تقلبی زیادی تولید نموده اند . امروز عرضه محصول با كیفیت مطلوب به مصرف كننده در جهان یك ضرورت است حضور نماینده دائمی محلی در خارج كشور یك ضرورت به نظر می رسد . و مدیران بازاریابی بین المللی نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است .
و باید این را بدانیم كه چه محصولی با چه قیمتی و در چه مكانی و با چه تبلیغاتی عرضه نماییم و با تجربه و تحلیل شرایط محیطی در بازار ، فرصتها و تهدیدات را شناسایی نمود و با توجه به نیاز مصرف كنندگان و همچنین منابع و امكانات ، كالا و یا خدمات مورد نیاز مصرف كنندگان مورد نظر را تأمین نماییم . ما باید بدانیم كه تفاوتهای بازاریابی بین المللی و داخلی وجود دارد . این تفاوتها در فرهنگ ، زبان ، پول رسمی و رایج و . . . می باشد و برای بازاریابی بین المللی و جهانی كردن هنر ایرانی باید اوضاع جغرافیایی ، تاریخ كشورها و سیاستهای مالی اقتصادی مطالعات مردم شناسی و جامعه شناسی و روانشناسی اجتماعی و قوانین مقررات مالیاتی ، بهداشتی ، سیاست های جهانی و سیاست روش قیمت گذاری و شناخت محیط سیاسی قانونی و . . . و سطح قیمت ها ، روشهای توزیع كالا ، كیفیت تولید و . . . از اهمیت خاصی برخوردار است .
و . . .
1. توسط پابلو پیكاسو هنرمند شهیر فرانسوی
2. توسط رامبراند هنرمند شهیر هلندی