در حسرت نوحه های زیبای کردی / بهزاد خالوندی
در حسرت نوحه های زیبای کردی  /  بهزاد خالوندی
...آن زمان ها نوحه ها بیشتر کردی بودند و خوشبختانه هنوز خبری از این نوحه های سبک پاپ (با آن اکوهای پرطنین و گوشخراش) نبود. نوحه خوان ها تنها یک میکروفن ساده داشتند که گهگاهی هم قطع و وصل می شد، و صدایشان به هزار زحمت از بلندگوهای بوقی که کیفیت چندانی هم نداشتند به گوش مردم می رسید. مثل حالا که نبود خواننده ای جوان با برخورداری از یک دانگ صدای ته گلویی، به کمک اکو آمپلی فایرهای قوی، محله ای را به ...

ماه محرم که از راه می رسد حال و هوای شهر هم به کلی عوض می شود. هیأت های مذهبی در طول دهه محرم در غالب دسته های سینه زنی و زنجیرزنی در سوگ امام حسین (ع) به عزاداری می پردازند و شب ها در هر کوی و برزن صدای نوحه و سنج و طبل عزا به گوش می رسد.
این عزاداری، سنتی مردمی بوده که از گذشته های دور تاکنون ادامه داشته و به شکل های مختلف اجرا شده است. یادم هست زمانی که ده سالی بیشتر نداشتم، شب های محرم با بچه های محل (که اکثراً هم از من بزرگتر بودند) دور هم جمع شده و در کوچه پس کوچه ها سینه زنی می کردیم و «یاحسین» می گفتیم و گاهی هم یکی از بچه ها که ته صدایی داشت، نوحه های ساده ای می خواند و ما هم تکرار می کردیم. مردم محل هم با شنیدن صدای «حسین حسین» ما از خانه  بیرون آمده و بزرگترها نیز به جمع ما می پیوستند و با طنین صدای دست های خود نظمی به سینه زنی ما می بخشیدند. یادم هست همیشه حسرت دست های قوی و سینه زدن های محکم و جانانه آنها را می خوردم. آخر ما صدای دست های کوچکمان را خودمان هم به زور می شنیدیم. ما برای اینکه صدای سینه زدنمان بلندتر به گوش برسد به ابتکارهایی هم دست می زدیم. مثلاً هرچند که هوا سرد بود ولی از پوشیدن کابشن و ژاکت خودداری کرده و تنها یک پیراهن می پوشیدیم و همچنین موقع سینه زدن دست دوممان را با شدت بیشتر بر روی دست اول فرود می آوردیم تا صدای سینه زدنمان بلندتر شنیده شود و هرگاه دست قبلی خیلی درد می گرفت ترتیب دست ها را عوض می کردیم. فکر می کردیم هر چه درد بیشتری احساس کنیم امام حسین (ع) از ما راضی تر است و این نکته نیروی بیشتری به ما می بخشید. در پایان شب هم با دستی کبود روانه خانه می شدیم. بعضی شب ها نیز با قرار قبلی سری به محله های اطراف می زدیم و در جمع های گسترده تری سینه زنی می کردیم. صفایی که آن سینه زنی های ساده و بی پیرایش داشت را هرگز فراموش نمی کنم.
جدای از سینه زنی و زنجیرزنی، در آن زمان ها موسیقی مخصوص ماه محرم هم لطف و صفای خاص خودش را داشت و یکی از جذابیت های این ماه شنیدن نوحه های زیبای کردی بود. یادم هست اولین بار این نوحه ها را در مسجد امیرالمومنین (واقع در شهرک دولت آباد) شنیدم. در آنجا شب های ماه محرم مراسم عزاداری  برپا بود و سینه زن ها در حیاط بزرگ مسجد جمع می شدند و با نظم خاصی سینه می زدند، و اگر ما بچه ها نظم صف را به هم نمی زدیم، جایی هم برای ما باز می کردند. آن شب ها نوحه خوان ها نوحه های زیبای کردی می خواندند. یکی از نوحه هایی که خیلی آن را دوست داشتم نوحه «شیرین شمامه» بود که از زیبایی های خاصی برخوردار بود.
آن زمان ها نوحه ها بیشتر کردی بودند و خوشبختانه هنوز خبری از این نوحه های سبک پاپ (با آن اکوهای پرطنین و گوشخراش) نبود. نوحه خوان ها تنها یک میکروفن ساده داشتند که گهگاهی هم قطع و وصل می شد، و صدایشان به هزار زحمت از بلندگوهای بوقی که کیفیت چندانی هم نداشتند به گوش مردم می رسید. مثل حالا که نبود خواننده ای جوان با برخورداری از یک دانگ صدای ته گلویی، به کمک اکو آمپلی فایرهای قوی، محله ای را به لرزه در آورد. واقعاً اگر نوحه خوانی از حنجره ای قوی برخوردار نبود، هرگز نمی توانست شور و حالی به محفل عزاداران و سینه زن ها ببخشد.
لطف و صفای آن سال ها را هیچگاه نتوانسته ام فراموش کنم، و هرگاه وارد هیأت و یا دسته ای می شوم، در هیاهوی بلندگوهای بسیار قوی و طبل های غول پیکر، به یاد آن سال ها گوش هایم هنوز در جستجوی نوای دلنشین آن نوحه های شیرین کردی هستند، نوایی که این شب ها کمتر به گوش می رسد. 

نظرات [۱۵]
یکشنبه، ۱۱ آبان ۱۳۹۳ :: ۲۳:۳۳
سلام دوستان عزیز ما در شهر فرهنگ دوست گیلانغرب مدتهاس که نوحه کردی میگیم و مداحان خوش صدایی چون جناب حسین مشکینی محمد مهدی سلیمی و حاج محمد کرمی برادر خودم میخونن حتما گوش کنین
یکشنبه، ۱۴ مهر ۱۳۹۲ :: ۱۱:۱۱
خداوکیلی این مطلب راجع به چیه و اونوقت شما تبلیغ هیئت ها رو می کنید بابا به خدا چند نفر سعی کنن که چند تا از این مداحی های قدیمی کرمانشاهیو چه فارسیش و چه کردی رو تو فضای مجازی قرار بدین ...!
شنبه، ۱۹ مرداد ۱۳۹۲ :: ۰۹:۱۹
با سلام به حضور تک تک همشهریهای مومن وبا تقوا - هیئت زنجیرزنی و سینه زنی سائلین حضرت زهرا (س) در آخرشهرک زیبا شهر از دو سال پیش دائر شده و از نوحه های سنتی مخصوصاً نوحه های کردی استفاده می شود و مردم شهر نیزاستقبال خوبی کردند از عموم مردم شریف کرمانشاه دعوت می کنم حتماً در شبهای ایام محرم برای یک بار که شده شرکت نمائید مطمئن هستم همیشه و یا بیشتر اوقات به آنجا خواهید رفت. امر به معروف و نهی از منکر فراموش نشود .انشاءالله سالار شهیدان شفیع همه ما باشد در روز قیامت بلند صلوات
چهارشنبه، ۰۸ آذر ۱۳۹۱ :: ۱۴:۳۰
با سلام! مشکل در محله ما فراتر از این حرفهاست!در اینجا (شهرک فجر یا حکمت آباد سابق) حداقل شش دسته عزاداری هست که غرور بهشون اجازه نمیده با هم متحد بشن. من این ده شب رو رو با اصرار دوستان و خانواده رفتم و دلیل نرفتنم هم وجود طبل هایی بود که تعدادشان از عزاداران برابری می کرد.وجود چهار بلندگوی بزرگ و بسیار قوی که متاسفانه حداقل دو تای آنها برای این مسجد خیلی هم زیاد است. و حتی نوحه ها هم علاوه بر هر سال هر شب تکراری بودند. مشکلات زیاد است و گفتن این مشکلات فقط در جهت رفع آنهاست. در پناه حق باشید.
جمعه، ۰۳ آذر ۱۳۹۱ :: ۲۲:۳۵
یک نوحه ی زیبا از یدالله لرنژاد خیلی زیباس-برین دانلود کنین - شیرین شه مامه ی نه وبه رم یا علی
یکشنبه، ۲۱ آبان ۱۳۹۱ :: ۱۸:۴۷
به به
شنبه، ۲۶ آذر ۱۳۹۰ :: ۱۱:۲۴
ایکاش نوحههای ضبط مکردید
جمعه، ۱۱ آذر ۱۳۹۰ :: ۰۸:۲۳
هیات انصارالمهدی عج از فعالترین هیاتهای کرمانشاه در خدمت مردم عزیز کرمانشاه علی الخصوص مردم دیندار لکستان میباشد و برنامه های متنوع مذهبی و فرهنگی دارد
یکشنبه، ۱۹ تیر ۱۳۹۰ :: ۱۱:۰۶
توروخدا به این هیئتیها کمک کنیئ هیئت حضرت علی اکبرکامیاران به دلیل مشکلات مالی داره بسته می شه کمک کنید ۰۹۱۹۷۶۱۶۰۳۷
یکشنبه، ۲۸ آذر ۱۳۸۹ :: ۰۹:۰۲
کرماشان نیوز را دیده ای؟
جمعه، ۲۶ آذر ۱۳۸۹ :: ۱۷:۴۰
به اقای خالوندی تبریک میگم بخاطر حساسیت بسیار بالایشان نسبت به فرهنگ کوردی من مقاله هایتنان را چه در روزنامه و چه در این سایت دنبال می کنم و پشت تمام این مقاله ها مردی متعهد نسبت به ملت و زبان خویش دیده ام . امیدوارم در این راه یعنی خدمت به زبان و فرهنگ کوردی ثابت قدم باشید . از اقای اهنگر نژاد هم نسبت به این همه پشتکار در حیطه ادب و فرهنگ کوردی متشکرم .
سه شنبه، ۲۳ آذر ۱۳۸۹ :: ۱۰:۱۵
وه نورگه ی منیش یه ی کورد وه زوان دالگی خوه ی خاستر توند هه ست و عشق خوه ی له باره ی ئمام حوسه ین(سلام خوا وه لی بوود) نیشان به ید
دوشنبه، ۲۲ آذر ۱۳۸۹ :: ۱۰:۱۸
زنده و پیروز باشید حرفهای درستی زدید باید نوحه خوانان از نوحه های زیبای کوردی استفاده کنند
دوشنبه، ۲۲ آذر ۱۳۸۹ :: ۰۰:۲۹
آره، واقعا باعث تاسفه، من همین روزا تازه از تبریز برگشتم در تمام اون دو سه شب که از دور صدای هیئت ها رو می شنیدم حتی یک نوحه فارسی هم نشنیدم، تمامشون ترکی بودن و چه زیبا.
یکشنبه، ۲۱ آذر ۱۳۸۹ :: ۱۸:۳۴
از دیدگاه روان شناسی هم ثابت شده است که شعرها و ترانه هایی که به زبان مادری فرد باشد تاثیر بسیار بیشتری را بر ناخوداگاه انسان می گذارد
اطلاعات شما ذخيره شود ؟