شامی کرماشانی کیست؟
 شامی کرماشانی کیست؟
شاهمراد فرزند مرحومان خدامراد و فانوس در سال ۱۲۹۶ هجری شمسی در کرمانشاه تولد یافت به گفته خودش در سن چهار سالگی به مرض آبله نابینا گردید و پدر و مادر را در کودکی از دست داده هیکلی جسیم با پنجه های قوی و مچ‌هایی ستبر داشت که حاکی از انجام کارهای عضلانی ممتد بود. زیرا پس از فقدان پدر و نابینایی در مقابل مشقات و رنج‌ها قد علم کرد و برای آنکه سربار جامعه و باطل نباشد، تن به کار داد و در منزل مرحوم حاج امان ا... معتضدی مرد مشهور و سرشناسی که در صفا و سادگی زبانزد و به منزله حسام خاندان خویش به شمار می‌رفت...
هفته‌نامه صدای آزادی: «خدامراد» و «فانوس» پدر و مادر کودکی به نام «شاهمراد» بودند که در سال ۱۲۹۶ خورشیدی در کرمانشاه به دنیا آمد. در چهار سالگی به مرض آبله گرفتار شد و حاصل آن چیزی جز «کم بینایی» این کودک نبود. البته این آغاز رنج های «شاهمراد» بود. چون در همان سالهای کودکی پدر و مادرش را نیز از دست داد تا تکه های پازل زندگی‌اش با درد، کامل شود!. 
در کنار این غم های مکرر، هیکلی جسیم با پنجه‌هایی قوی و سینه‌ای ستبر داشت. در نوجوانی انجام کارهای عضلانی از جمله: کارگری ساختمان، او را مقاوم و پر توان کرده بود. به دلیل نبودِ نان‌آور خانه، مجبور شده بود از نوجوانی تن به کارهای دشوار بسپارد. پس از مرگ پدر و نقصان بینایی، در مقابل رنج‌ها قد علم کرد و برای آنکه سربار جامعه نباشد، تن به کار مستمر داد و در منزل مرحوم «حاج امان اله معتضدی» مرد سرشناسی که در صفا و سادگی زبانزد بود، به انجام کارهای مُحوّله پرداخت.
روزانه بالغ بر دو هزار تلمبه می‌زد تا از چاه حیاط، منبع و حوض آب مصرفی خانه پُر شود. او دیگر فولاد آبدیده شده بود. شاهمراد با وضعیتی که شرح آن گذشت، با ویژگی های اقشار جامعه از سطوح بالا تا پایین آشنایی یافت و علاوه بر این، اصطلاحات، ضرب‌المثل‌ها، طنّازی‌های سخنان عامه‌ی محله و کوچه و قهوه‌خانه و زورخانه را نیز فراگرفت.
 اشعارش آیینه‌ی تمام نمای مردم کرماشان است. اگر چه سواد نداشت و کم‌بینا بود؛ اما در عرصه سخن و به ویژه شعر کوردی، تسلطی مقبول یافت و بدون معلم و مکتب، تشبیهات، استعارات، کنایات و ... را نیز با خواندن یا شنیدن اشعار پیشینیان آموخت. در ایام جوانی با حضور در مجالس ادبیِ افرادی همچون: «شمس‌العلما» ، «آقا شمس‌الدین آل آقا» و ... توانست با شاهکارهای ادبیات فارسی آشنا شود. در کوچه و بازار آن سالهای کرماشان که خواندن اشعار کوردی رسم بود، به او انگیزه ای دوچندان می داد تا در عرصه‌ی شعر، طبع‌آزمایی نماید و اندوخته ها و احساساتش را عرضه کند. 
شعر شامی کرماشانی بیش از هر چیز رنگ و بوی اجتماعی دارد. نمک طنز نیز شعرهایش را مخاطب‌پسند کرده است. از میان اشعار اجتماعی او می توان به شعر «کرانشینی» اشاره کرد. وی گاهی نیز می خواهد از دست رنج های روزمره‌ی روزگارش رهایی یابد و دل به شعرهایی از این دست می سپارد:

په‌ریشانم په‌ریشانم وڵم که 
دچار ده‌رد پنهانم وڵم که
وه‌ ده‌ردم ئاشنا کردی نه‌کردی
سته‌مگه‌ر فکر ده‌رمانم وڵم که
وڵم که تا نه‌وه‌ێ که‌س په‌ێ وه‌ ده‌ردم 
دۆ سێ ڕووژی که مهمانم وڵم که
نه‌کرد که‌س ده‌عوه‌تم خه‌وم بیمه مهمان
وه‌ کار خوه‌م په‌شیمانم وڵم که
ته‌نم زانم نه‌سیب مار و مووره 
نه موورم نه سۆڵه‌یمانم وڵم که
له وه ترسم بکیشێ کار وه‌ هاوار
نه‌که‌ێ که‌س گووش ئه‌فغانم وڵم که 
وه‌ کام که‌س نیه‌گه‌ردێ چه‌رخ تا سه‌ر 
نه ده‌رویشم نه سۆڵتانم وڵم که
وه‌ باده‌ێ جام ته‌ڵخ زنده‌گانی
ده‌مێ مه‌ست و غه‌زه‌ڵ خانم وڵم که
خراوم کرد خرابات خێاڵد
وه‌ ده‌س چێ عه‌قل و ئیمانم وڵم که
«گذشت فصل بهار و موسم باغ» 
وه‌ فکر له‌رز زمسانم وڵم که
وه‌ سه‌حراێ خیاڵ چۆن قه‌یس سانی
 تۆ کردی وه‌یل وه‌یلانم وڵم که
وه‌ واویلاێ دڵ، هه‌ر شه‌و ڕه‌وانه 
 سرشک غه‌م وه‌ داوانم وڵم که
وه‌ کام دژمن بوه‌م ئه‌ێ دووس شکایه‌ت؟!
که دووس بێ قاتڵ گیانم وڵم که
وڵم که‌ی یا نه‌که‌ی ڕه‌حمێ وه‌ حاڵم 
 ته‌نم کردیده زندانم وڵم که
وڵم که! وڵ که‌رت نیم سۆبح له مه‌حشه‌ر
 تۆ کردی خار ده‌ورانم وڵم که
وخ ئه‌رواح شه‌ره‌ف سه‌وگند که دایه‌م
مه‌لول مه‌رگ وجدانم وڵم که
شه‌ره‌ف کوشیاد و وژدان جوانه‌مرگ بێ
وه‌ بێ وژدانی حه‌ێرانم وڵم که
تو کردی بێ سه‌ر و سامان «شامی»
وه‌ مه‌ولا خوه‌م قه‌شه‌نگ زانم وڵم که
اطلاعات شما ذخيره شود ؟