شکربیگی شاعر ایلامی؛ باید نهضت ترجمه آثار کُردی به سایر زبان ها آغاز شود
شکربیگی شاعر ایلامی؛ باید نهضت ترجمه آثار کُردی به سایر زبان ها آغاز شود
آنهایی که با ادبیات ایلام آشنایی دارند، بی شک سالهاست که با نام «حسین شکربیگی» آشنا هستند. شکربیگی دانشجوی حقوق ، شاعر نویسنده و نمایش نامه نویس است . در زمینه شعر و داستان و نمایشنامه به شکلی جدی فعال است و تاکنون چهار مجموعه شعر و یک مجموعه داستان را منتشر کرده و ...


صدای آزادی: آنهایی که با ادبیات ایلام آشنایی دارند، بی شک سالهاست که با نام «حسین شکربیگی» آشنا هستند. شکربیگی دانشجوی  حقوق ، شاعر نویسنده و نمایش نامه نویس است . در زمینه شعر و داستان و نمایشنامه به شکلی جدی فعال است و تاکنون چهار مجموعه شعر و یک مجموعه داستان را منتشر کرده و جوایزی را در زمینه شعر و داستان در سطوح مختلف بین المللی، ملی و منطقه ای نیز به خود اختصاص داده است. با او در میز مجازی نشریه صدای آزادی به گفتگو نشسته ایم تا بیش از هر چیز از ادبیات کُردی و حواشی آن بگوییم . این گفتگوی خواندنی پیش روی شماست: 

بیش از یک دهه است که مخاطبان خوب ادبیات با آثار شما آشنا هستند. و آثارتان نیز در این مدت به گونه ای  از حیث شکلی متفاوت بوده است.شکربیگی سپید سرا، کُردی سرا ،کلاسیک نویس و... شما را در سر چهار راهی قرار نداده است؟
سوال جالبی است .همانطور که گفتید من در شکل ها و قوالب مختلف کارای متعددی انجام داده ام شاید به نظر برسد آیا این آثار با تضادهای شکلی می تواند از طرف یک شاعر صورت بگیرد ؟ جواب شاید اینست که چون" شعر بماهو شعر" برای شاعر در درجه اول مهم است نه قالب آن .حالا ممکن است حسین شکربیگی غزلسرا با حسین شکربیگی سپید سرا از لحاظ قدرت کار با هم تفاوتهایی داشته باشند اما تضادی ایجاد نمی کنند .بلکه لذتی نیز در تجربه کردن  قالبهای مختلف نهفته است که شاعر را به سمت تجربه در قوالب مختلف  و خطر کردن می کشاند
ولی شاعر امروز در مسیر کانالیزه تری قرار می گیرد . یک مسیر و اصولا یک ابزار که بیشترین کارکرد را دارد ، برای هدفش در نظر می گیرد. حال جدای از این بحث ها موافقم که مسیر این گفتگو را به سمت «شکربیگی کردی سرا» ببرم. به تازگی غزل هایی از شما خوانده ام که روح بیدار شاعر در آنها بیش از بیشتر غزل های سروده شده در امروز سیر می کند. مولفه های این نوع غزل را به اختصار بفرمایید
راستش من خیلی تئوریک به سمت این نوع غزل نرفتم که الان بتوانم مولفه های آن را فهرست کنم .اما وقتی دوباره آنها را می خوانم می توانم برخی از المان های به کار گرفته در این نوع غزل را با شما در میان بگذارم .من بعد از تجربه های مختلف در عرصه شعر فارسی به شعر کردی آن هم غزل کردی رسیدم .مطمئنا تجربه های پیشین من تاثیر زیادی در نوع غزل سرودنم به زبان کردی داشته .نوگرایی ، نگاهی سپید به غزل داشتن _با در نظر گرفتن روح کلاسیک غزل_ ، تصویر سازی هایی همگام با دنیای امروز، تاثیر گرفتن از مخاطراتی که در منطقه و جهان می گذرد ؛ باعث شده غزلی از جنس غزلهای من کمی بیشتر با جهان ما ارتباط داشته باشد .غزل امروز کردی -تا انجایی که من خوانده ام و خبر دارم -تغزل صرف است  در حالیکه من فکر می کنم تغزلی با مایه های اجتماعی , سیاسی و البته بیشتر اجتماعی نیاز امروز غزل کردی ست .این خصوصیت باعث میشود که ما شاعر به روز تر و دردمندتر و با دغدغه تری باشیم و همچنین سبب می شود که ما با فضاهای بکر بدیع و متفاوت روبرو شویم و با گستره ی پهناورتری آشنا شویم . این خصوصیت به شکلی اتوماتیک شعر ما را به سمت نوگرایی سوق می دهد 
البته با این بخش از کلامتان که«غزل کردی جنوبی تغزل صرف است»هم داستان نیستم اما هنوز ان چنان که باید تعمیم نیافته است .فکر می کنید پوست اندازی غزل در جغرافیای زبان کردی چه امکانات زبانی و فکری خاصی را می طلبد؟
البته من گفتم که تا انجایی که من خواندم و اطلاع دارم البته صد در صد نیست و مطمئنا تجربه های متفاوتی در این زمینه هست مثلا غزلهای خود شما یا برخی از شاعران هم استانی من مانند فرهاد شاهمرادیان و محمدرضا رستم پور و ... شاید بهتر بود بگویم حجم زیادی از غزل ها صرفا تغزل هستند . اما در جواب سوالتان باید بگویم همه چیز برمی گردد به نگاه شاعران ما و نوع جهان بینی آنها .وقتی ما به سمت نگاه نویی می رویم مطمئنا زبان و نوع بیانش را هم کشف می کنیم .ولی اگر ما به همان فضاهای قبلی دلخوش باشیم زبان هم درجا خواهد زد اما وقتی فضای تازه و حرف تازه ای داشته باشیم ناگزیریم از خلق زبانی تازه و همبافت با ایده ی جاری در شعر .الان با وجود شاعران تازه نفس که به زبان کردی و ظرفیت هایش ایمان دارند  شاهد خلق آثار بسیار درخشانی درحال و  آینده خواهیم بود
از شاعران تازه نفس گفتید. آیا به این ترکیب! ایمان دارید و فکر می کنید ـ«تازه نفس ها» برای خلق آثار کردی در راهند؟
بله ما الان تعدادی شاعر جوان داریم و خوشحالم که می توانم از انها نام ببرم .روح الله باقلانی .علی حسین پور .امید ظاهری و تعدادی دیگر که تمرکز و اصرارشان برکردی سرایی و کشف افق های تازه است .انگار زبان کردی را تازه کشف کرده اند و از این کشف ، هم حیرتزده هم سرشار از شوق هستند . البته آفت هایی بر سر راهشان قرار دارد که امیدوارم که بتوانند مرحله گذارشان به موقعیت یک شاعر تثبیت شده را بی خدشه ای طی کنند  .علاقه و ایمان محکمی به کردی سرایی و کردی نویسی الان در ایلام در نزد شاعران جوان  هست که بسیار امیدوار کننده است
به عنوان کسی که سالهاست با تولید متون ادبی دمساز هستید،چه چالشهایی را پیش روی تولید متن(شعر و داستان)  کُردی می بینید؟
محصور ماندن ادبیات کردی در مرزهای فعلی اش مشکلیست که با تلاش در نوگرایی ، وحرف تازه داشتن می توان از آن بیرون آمد .یک نوع عدم اعتماد به نفس وجود دارد .و زبانی که ما با ان شعر می گوییم و داستان می نویسیم هنوز به فرم و گویایی آرمانی اش نرسیده _ که البته با مدام نوشتن این مشکل نیز برطرف خواهد شد _ .باید بتوانیم بر چنین مشکلاتی فائق بیاییم.  با تفننی کار کردن در این حوزه به جایی نمی رسیم .الان تا حدودی فضا مهیاست و کم کم اعتماددبه نفس دارد شکل می گیرد . اگر بتوانیم به تنوعی در زمینه تولید ادبی دست پیدا کنیم بیشتر می توانیم جایی مناسب تر در بین تولیدکنندگان ادبی در ایران و جهان داشته باشیم .نهضتی در ترجمه آثار کردی به فارسی و زبانهای دیگر باید شکل بگیرد .رونق بخشی به ادبیات کردی تازه شروع شده که باید سرعت بیشتری بگیرد
به نکته جالبی اشاره کردید. «نهضت ترجمه» چگونه باید شکل بگیرد؟
به همت فعالان عرصه فرهنگ و ادب کرد بستگی دارد .البته بعد مالی اش بسیار مهم است از هر طریقی باید این منابع مالی فراهم شود. کمک گرفتن از نهادهای فرهنگی و اسپانسرهایی که دل در گرو فرهنگ و ادبیات کردی دارند  اما  بازچیزی که مهم است  متنی است که  که ترجمه می شود .تولید متونی که جالب و جذاب باشد برای مخاطب غیر کردی زبان. متونی که زوایای پنهان ذهن و زبان هنرمند کرد را به مخاطبان بنماید  مطمینا بازارش را خواهد یافت و تقاضا برای خواندن این اثار بالا خواهد رفت .شعرهای شیرکو بیکس یا داستانهای بختیار علی خود گواه این مدعایند .باز هم بر نقش فعالان عرصه فرهنگ و ادب کرد تاکید می کنم .مسیر دشواریست اما دست یافتنی ست
در یک نگاه مختصر حال و روز ادبیات کُردی را در ایلام امروز ترسیم کنید
حال و روز ادبیات کردی در بخش شعر خوب است .همانطور که گفتم بارقه های امید بخشی دیده می شود اما متاسفانه در عرصه داستان ضعف داریم  .آن هم به علت این است که این هنر در سایه ی شعر قرار گرفته . فکر می کنم اینقدر که به تولید متون داستانی نیاز داریم به شعر نیاز نداریم .این بخش باید تقویت شود و همپا و حتا فراتر از شعر باید گام بردارد و به پیش برود . رمان هنر معاصر ماست . این بخش باید تقویت شود . البته تلاش هایی دارد صورت می گیرد . نویسندگانی داریم از جمله عباس محمد زاده  و آقای آبی ، حیدربیگی و سنایی و .... این دوستان در تلاش هستند که داستان کردی را از غربت درآورده و آثار درخشانی تولید کنند 

به خود شما برگردیم و آثار منتشر شده تان . شما در حوزه شعر ، شاعر دوزبانه هستید. مشتاقم که معرفی آثارتان را از زبان خودتان بشنویم (بخوانیم)
اولین کتابی که از من منتشر شد مجموعه شعری بود تحت عنوان " نیمی از صورتت را عاشقم " نشر فراگاه سال ۸۳ این کتاب تا فینال دو جایزه در آن سالها رفت یکیشان جایزه کتاب سال شعر جوان و دیگری جایزه شعر کشور در لرستان بود .بعد وقفه ای پیش امد تا سال نود و یک که دومین کتاب شعرم تحت عنوان " ابر بزرگ " نشر شاملو منتشر شد بعد سال ۹۲ مجموعه شعر والزیتون و در این بین یک مجموعه داستان کوتاه نیز از من منتشر شد با عنوان " روایتهای من " که برنده جایزه کتاب سال دفاع مقدس در بخش داستان کوتاه شد .اما این تمام فعالیت من نبود  خوشبختانه در سالهایی که کتابی از من به صورت کاغذی منتشر نشد من در دو جایزه داستان یکی در جایزه صلح سیمرغ در تاجیکستان نفر اول برنده این جایزه شدم و همچنین در جایزه والس ادبی با عنوان رمان های هنوز منتشر نشده نیز جزو برگزیدگان اصلی این جایزه شدم .قرار است به زودی یک رمان و یک مجموعه شعر از من چاپ شود
پس با این حساب شما را باید شاعری فرامرزی شناخت. این افتخارات را به شما تبریک می گوییم . حال «شکربیگی کُرد» چه کارنامه ای در حوزه ی کردی  دارد؟
یادم رفت از مجموعه شعر بودای کرد یاد کنم بودای کرد مجموعه پانزده شعر نیمایی یا بهتراست بگوییم آزاد نیمایی ست که سال ۹۲ انتشار یافت .الان هم یک مجموعه از غزلهام را آماده کرده ام برای چاپ که امیدوارم به زودی منتشر شود .تعدادی هم داستان کردی دارم تا کی آماده چاپ و انتشار شوند!
سخن پایانی تان را مشتاقیم بشنویم
امیدوارم حرکت ادبی که شکل پیدا کرده روز به روز درخشان و شکوفاتر به راهش ادامه دهد و شاهد تولید آثار درخشان کردی باشیم که در ویترین کتابفروشی های اقصی نقاط جهان چشم ها را به خود خیره سازد
ممنونم که وقت تان را در اختیار صدای آزادی و سایت بلوط قرار دادید

اطلاعات شما ذخيره شود ؟