ئه‌سقه‌ر ئیمانی: مووسیقی باێه‌د هاوار ژانه‌یل مه‌ردم بوود
ئه‌سقه‌ر ئیمانی: مووسیقی باێه‌د هاوار ژانه‌یل مه‌ردم بوود
باوه‌ڕم یه‌سه‌ ک مووسیقی کوردی ئیمه‌ بایه‌د له‌ سه‌رده‌م ئمڕوو هاوار ده‌رد و ره‌نج مه‌ردم و کوومه‌ڵگا بوود. ئیمه‌ چ جوور تویه‌نیم داخه‌یل و ژانه‌یل مه‌ردم خوه‌مان بیونیمن و ئمجا وه‌ روی یانه‌ گشتێ چه‌و بوه‌سیم و ده‌نگ خوه‌مان بووڕیم و ته‌نیا گوورانی دڵداری و ئاشقانه‌ی تکراری ئه‌ڕا مه‌ردم به‌یمنه‌ ده‌یشت...؟!
وه‌ت و وێـژ وه‌گه‌رد «ئه‌سقه‌ر ئیمانی»؛ هۆنه‌رمه‌ند ناسیاێ کورد:


مۆحه‌مه‌د جه‌واد جه‌لیلیان: بنه‌ماێ مووسیقی کوردی له‌ سه‌رده‌م هاوچه‌رخ و له‌ زاراوه‌ێ کوردی خوارین، ساڵه‌یل فره‌ێگه‌ که‌ وه‌ ده‌سمێیه‌ت خاون بیره‌یل ده‌سڵات دارێگ، ره‌وت دیاری خوه‌ێ پـێا کردێه‌ و ئڕا بانان رووشنێگ وه‌ره‌و نووا چوود. بێ گومان ئه‌گه‌ر بتـوایم له‌ گوورانیبـێـژ ناسیا و جیاوازێگ پێشروو بێـه‌یمن که‌ گامه‌یل به‌نرخ و گه‌وراێگ له‌ ئێ باوه‌ته‌ هێـز داێـه‌؛ باێه‌س وه‌ مامۆستا ئه‌سقه‌ر ئیمانی ئاماژه‌ بکه‌یم.
وه‌ راس ئه‌سقه‌ر ئیمانی، ناو دیاریـێگ ئڕا زوورم به‌رده‌نگه‌یل ئه‌ده‌بیات کوردی له‌ ناوچه‌یل کرماشان و ئیلامه‌.
ئه‌سقه‌ر ئیمانی جیا له‌ یه‌ ک وه‌ گه‌رد به‌رهه‌مه‌یل مووسیقی پڕهاز و جیاواز، شوون پاێ خوه‌ێ له‌ مووسیقی کوردی له‌ کرماشان دیاری کردێه‌؛ تویه‌نستـێیه‌ په‌یوه‌ندی خاسێگ ئه‌ڕا نه‌سڵ به‌رده‌نگه‌یل ئمڕوو مووسیقاێ کوردی وه‌ل زوان و فه‌رهه‌نگ کوردیا وه‌ رێ بخه‌ێد.
وه‌ت و وێـژ ئیمه‌ وه‌گه‌رد ئێ گوورانیـبـێـژ خاون ناوه‌؛ پێشکه‌ش وه‌ به‌رده‌نگه‌یل هه‌نین بوود:


ــ ئایا به‌رهه‌مه‌یل مۆسیقاێ کوردی ئمڕوو که‌ تا ئێره‌نگه‌ وه‌ زواراوه‌ێ کوردی خوارین بڵاو بۊنه‌؛ ئێ ده‌ره‌قه‌ته‌ داشتـنه‌ که‌ وه‌ ئه‌ندازه‌ێ به‌رهه‌مه‌یل ناسیاێ له‌یه‌وه‌ر؛ به‌رده‌نگ وه‌ره‌و خوه‌ێیان بارن؟ یا لێـوا بـۊشیم که‌ به‌رده‌نگه‌یل گوورانی کوردی له‌ ناوچه‌ێ کرماشان تا چه‌نێ تـۊیه‌نستنه‌ وه‌ل ئـێ گه‌په‌و په‌یوه‌ندی بگرن؟
پرسێار خاسێگه‌! وه‌ داخه‌و باێه‌س بـۊشم نه‌. ئڕا خاتر یه‌ ک گرنگ ته‌رین چشتێگ ک له‌ێ باوه‌ته‌ هه‌س؛ نێاشتن زانست مۆسیقیاییه‌. به‌رهه‌مه‌یلێگ ک ئمڕوو وه‌ ناو مووسیقی کرماشان له‌ به‌ێن مه‌ردم بڵاو بوون؛ له‌ بواره‌یل جیاواز زانست مووسیقی، بنه‌ماێ پڕهازێگ نه‌ێرن و ده‌ره‌قه‌ت فره‌ێگ له‌ پشتـێیان نییه‌. هه‌ناێ ئیمه‌ تییه‌یمن وه‌ کاره‌گان مامۆستایلێگ جوور نه‌مر یه‌دۆلا ره‌حمانی، مامۆستا پیرخزری، براێان سابوور و نه‌مر حشمه‌ت لوڕنژاد گووش ته‌کنیم؛ بێ گومان ره‌سیمنه‌و ک زوورم به‌رهه‌مه‌گان یانه‌؛ بنچینه‌ دار و ره‌سه‌ن و فاخرن و له‌ باوه‌ت شێعری و مۆسیقیایی هه‌ست فره‌ بانێگ دێرن به‌ڵام وه‌ داخه‌وه‌ ئمڕوو له‌ بڕێگ له‌ گه‌ل و هووزه‌گان یه‌ێ ره‌وت گه‌وراێگ له‌ بێ ئاگایی و نه‌زانستن له‌ مووسیقی کرماشان که‌فتێه‌سه‌ رێ. بڕێگ تییه‌ن خوه‌نن و له‌ بان شێعره‌گان هـۊرده‌و نیه‌ون ک شێعرێان چ کارگه‌ریـێگ تـۊیه‌نێـد له‌ بان کوومه‌ڵگا و بیرمان مه‌ردم بنه‌ێـد. فره‌ گرنگ و دیاریه‌ ک ئیمه‌ بزانیم چ توایم به‌یمنه‌ ده‌س گه‌ل و ئێ به‌رهه‌مه‌ چ کارگه‌ریێگ له‌ بان زه‌ێن و هـۊر و فام مه‌ردم دێـرێـد. وه‌ نووڕهه‌ێ من ده‌ره‌تانه‌یل مووسیقی کرماشان فره‌ بان تر له‌ کاره‌یلێگه‌ ک ئمڕوو له‌ بڕێگ له‌ گوورانی بێـژه‌گان تیه‌ێدنه‌ ده‌یشت. فه‌رهه‌نگ ئیمه‌ فره‌ گه‌وراس و ئه‌گه‌ریش بتووایم له‌ێ باوه‌ته‌ ده‌س وه‌ نووخوازی بێه‌یم؛ باێه‌س کارمان وه‌گه‌رد زانست و ئاگاداری بوود. ئه‌گه‌ر بتوایم ره‌وت تازه‌ێگ بخه‌یمنه‌ رێ؛ باێه‌س وه‌ هـۊرمان بوود ک بنچینه‌ و دێرۆک خوه‌مان له‌ وه‌ر چه‌و نه‌ڵاوه‌یم. کرماشان له‌ ناوبه‌ێن ناوچه‌یل کورد، خاون یه‌کێگ له‌ قـۊل ته‌رین و پڕهازته‌رین سه‌بکه‌یل مووسیقی کوردییه‌.


ــ  وه‌گه‌رد گه‌په‌یله‌ هه‌وه‌جه‌ێ مۆسیقاێ کوردی ناوچه‌ێ خوه‌مان له‌ سه‌رده‌م ئمڕوو؛ زوورم چ چشتێگ زانین و له‌ کام باوه‌ت باێه‌س بێشتر کار بوود؟ به‌رده‌نگه‌یل گوورانی کوردی له‌ ناوچه‌ێ کرماشان تا چه‌نێ تـۊیه‌نستنه‌ وه‌ل ئـێ گه‌په‌و په‌یوه‌ندی بگرن؟
من وه‌رجه‌ی له‌ هه‌ر گه‌پ تایبه‌تیێگ له‌باره‌ی زانست هۆنه‌ری مووسیقی؛ باوه‌ڕم یه‌سه‌ ک مووسیقی کوردی ئیمه‌ بایه‌د له‌ سه‌رده‌م ئمڕوو هاوار ده‌رد و ره‌نج مه‌ردم و کوومه‌ڵگا بوود. ئیمه‌ چ جوور تویه‌نیم داخه‌یل و ژانه‌یل مه‌ردم خوه‌مان بیونیمن و ئمجا وه‌ روی یانه‌ گشتێ چه‌و بوه‌سیم و ده‌نگ خوه‌مان بووڕیم  و ته‌نیا گوورانی دڵداری و ئاشقانه‌ی تکراری ئه‌ڕا مه‌ردم به‌یمنه‌ ده‌یشت...؟!  ئیکه‌ش جیا له‌ یانه‌ ئه‌رک ئیمه‌ یه‌سه‌ ک ئاگامان له‌ بواره‌یل جیاواز مۆسیقا بوود و به‌رهه‌مه‌یل ریک و پیک بڵاو بکه‌یم، ئه‌رک مه‌ردم و به‌رده‌نگیش یه‌سه‌ ک خوه‌ێان بکیشنه‌ بان تا له‌ ئێ مۆسیقا بڕه‌سنه‌و یا فامێ بکه‌ن. ئه‌گه‌ر ئیمه‌ به‌رهه‌مێگ بڵاو بکه‌یم ک نووا تر له‌ مه‌ردم بوود؛ خه‌ڵکیش زانست خوه‌ێان ئڕا په‌یوه‌ندی گرتن وه‌ل ئه‌و به‌رهه‌مه‌ فره‌ تره‌که‌و که‌ن؛ ئڕا نموونه‌ یه‌ێ وشه‌ێ کوردی ره‌سه‌نێگ له‌ ناو شێعرێگ هه‌س و من تییه‌م ئه‌و شێعره‌ و شیوه‌ێ گوورانی خوه‌نم؛ گاهه‌س یه‌کم جار زوورم مه‌ردم مه‌به‌ست ئێ وشه‌ نه‌زانن به‌ڵام که‌فنه‌ خوه‌ێیان ک بچن پرسێار بکه‌ن و ئامانج ئیمه‌یش هه‌ر یه‌سه‌ ک بچن پرسێار بکه‌ن؛ هه‌ناێ پرسێار بکه‌ن له‌ ناو زه‌ێنـێیان مینـێدن و دی له‌ هـۊرێیان نیه‌چوود. وه‌ داخه‌وه‌ ئێرنگه‌ کاره‌یلێگ که‌ له‌ بوار مۆسیقاێ کوردی تیه‌نه‌ ده‌یشت؛ شێعر پـڕهازێگ له‌ پشتـێیان نییه‌ و له‌ وشه‌یلێگ که‌ڵک وه‌ر گرن ک ده‌سکه‌فت دیاریێگ ئڕا به‌رده‌نگ نه‌ێرن؛ هه‌ر وه‌ێ مدووه‌سه‌ ک وشه‌یل ره‌سه‌ن و بنچینه‌ دار کوردیمان له‌ هـۊره‌و چینه‌. ئڕا مناڵێگ ک ته‌مه‌نێ ها خوار؛ ئه‌رک باوگ و داڵگه‌ ک گوورانی کوردی گووش بێـیه‌ن. ئێ مناڵه‌ هه‌ناێ گه‌ورا بوود؛ ده‌ره‌تان بێـشترێگ ئڕا په‌یوه‌ندی گرتن وه‌ل به‌رهه‌مه‌یل پڕهاز و سقان دار کوردی هاوه‌پێ. به‌ڵام ئه‌گه‌ر لـه‌ بنه‌ماڵێگ ئێ روداوه‌ نه‌که‌فێ؛ مناڵ هه‌ناێ ته‌مه‌نێ تیه‌ێده‌ بان؛ ته‌نیا ئه‌و چشته‌ ک خوه‌شێ تێـد لێ بڕه‌سێدنه‌و؛ گووش ده‌ێد و یه‌ مه‌ته‌رسیدارته‌رین کیشه‌ ئڕا به‌رده‌نگه‌. وه‌ نووڕگه‌ێ من له‌ یه‌ێ کۆمه‌ڵگا ئه‌گه‌ر گه‌پ مۆسیقا دورس بوود؛ فه‌رهه‌نگیش رێگاێ خوه‌ێ که‌ێدنه‌ دی. له‌ زوان مووسیقی بوود ک ئڕا ئاگاداری کۆمه‌ڵگا یا  هاوڕێ کردن مه‌ردم ده‌سمێیه‌ت بگریم. باوه‌ڕ من ئه‌وه‌سه‌ ک یه‌ێ هـۆنه‌رمه‌ند باێه‌س وه‌ خزمه‌ت کۆمه‌ڵگاێ بوود. باێه‌س بزانیم هه‌وه‌جه‌ێ کۆمه‌ڵگاێ ئیمه‌یش ته‌نیا زه‌ماوه‌ن و هه‌ڵپه‌ڕگه‌ نییه‌.
ــ هه‌ر ئه‌و جووره‌ ک له‌ وڵام پرسێار له‌یه‌وه‌ر ئاماژه‌ کردین؛ له‌ باوه‌ت مووسیقی کوردی هه‌م هه‌وه‌جه‌ وه‌ نووخوازی و نووڕگه‌یل تازه‌ دێـریم و هه‌م نه‌باێه‌س بیلیم ک بنچینه‌ و بنه‌ڕه‌ت فه‌رهه‌نگی نیشتمان له‌هـۊره‌و بچوود. ئایا ئیمه‌ تـۊیه‌نستیمنه‌ له‌ سه‌رده‌م خوه‌مان، گوورانی کوردی له‌ بافت کـۊیه‌نه‌ و مێژووئی خوه‌ێ باریمنه‌ ده‌یشت و ده‌روه‌چه‌یل نووێگ وه‌ره‌و پێ واز بکه‌یمن؟ و گیچه‌ڵ دیاری له‌ ئێ باوه‌ته‌ چه‌س؟
زانیمن ک مووسیقی کڵاسیک کوردی، دیرۆک گه‌وراێگ ئڕامان هیشتـێه‌سه جی‌‌؛ ئڕاێ هه‌ر کوومه‌ڵگاێگ هه‌وه‌جه‌ێ دیارییه‌ ک له‌ ته‌مام باوه‌ته‌یل باێه‌س ده‌روه‌چه‌یل تازه‌ێگ وه‌ره‌و پێ واز بوود. گه‌پ مۆسیقایش بێ گومان هه‌وه‌جه‌ و نووخوازی و هناسه‌یل نوو دێرێد به‌ڵام ئێ ره‌وته‌یل تازه‌ باێه‌س وه‌ل ئاگاداری و کار زانستی بوون. باێه‌س گشتـێمان یه‌که‌و بگریمن و ده‌س وه‌ ده‌س یه‌ک بێه‌یمن تا وه‌ره‌و نووا بچیم. نه‌باێه‌س بیلیم دونیا وه‌ چه‌و یه‌ێ مووسیقی کـۊیه‌نه‌ له‌ ناو تاقچه‌ تماشاێ ئیمه‌ بکه‌ێـد. هه‌ر ئه‌و جووره‌ ک ئاماژه‌ کردم؛ هه‌وه‌جه‌ێ کۆمه‌ڵگاێ ئیمه‌یش ته‌نیا زه‌ماوه‌ن و هه‌ڵپه‌ڕگه‌ نییه‌. چاوه‌ڕوانی ئیمه‌ له‌ مه‌ردم یه‌سه‌ ک تماشاێ په‌تی وه‌ مووسیقی کوردی نه‌که‌ن وه‌ باێه‌خ بێه‌نه‌ پێ.
 وه‌ داخه‌وه‌ من تـۊیه‌نم بـۊشم ک ئیمه‌ نه‌تـۊیه‌نستیمنه‌ ئه‌و ئاسوو تازه‌ێ دیارییه‌ بکه‌یمنه‌ دی. یه‌کم جار بڕێگ له‌ شێعره‌یلمان ک من شنه‌وم یا وه‌ ده‌سم ره‌سێ؛ شێعره‌یلێگ نیین ک بیر و باوه‌ڕ تازه‌ێگ له‌ ناوێیان بوود یا وشه‌یل کوردی دیاریێگ له‌ناوێیان ئستفاده‌ نیه‌ود. چشته‌یل فره‌ێگ ده‌س وه‌ ده‌س یه‌ک دانه‌ ک نوواێ ره‌سین وه‌ ئێ ئامانجه‌ بگـرن. مۆسیقاێ کوردی له‌ بنه‌ڕه‌ته‌و ره‌سه‌ن و سقان داره‌ و رێگاێ پڕ له‌ شانازیـێگ له‌ دریژاێ مێژوو داشته‌ و ئیمه‌یش ئێـرنگه‌ وه‌ ناوڕاس ئێ رێگا وسایمنه‌؛ یانێ باێه‌س تماشاێ دێرۆک خوه‌مان بکه‌یم و بزانیم ده‌سکه‌فتمان چه‌ بـۊیه‌ و ئامانجمان ئڕا بانان چه‌س؟
هه‌وه‌جه‌ێ ئێ کاره‌ یه‌ نییه‌ کارێگ وه‌ سه‌ر مووسیقی کوردی باریم ک بوه‌یمنه‌ شوون نادیاریـێگ ئیکه‌ش ناوێ بنه‌یمه‌ نووخوازی و ساختار شکانن.

ــ له‌ گه‌پ نووخوازی، ئاماژه‌ێ کوڵێگ وه‌ باوه‌ت شێعر داشتین، زانیمن ک هڵایه‌ بێشتر له‌ دۆ ده‌هه‌س ئه‌ده‌بیات کوردی له‌ ناوچه‌ێ کرماشان گامه‌یل نووێگ هێـز دانه‌ و ره‌وته‌یل تازه‌ و جیاوازێگ له‌ێ باوه‌ته‌ که‌فتێه‌سه‌ رێ. ئایا ده‌سڵات داره‌یل بوار مووسیقی تـۊیه‌نستـنه‌ ئڕا نووا بردن کاره‌یل خوه‌ێان له‌ به‌رهه‌مه‌یل جیاواز شێعر کوردی ئستفاده‌ بکه‌ن؟
بنووڕن! باوه‌ت شێعر وه‌ نووڕگه‌ێ من هه‌میشه‌ یه‌ێ هه‌نگاو نووا تره‌ک له‌ مووسیقی که‌فتێه‌سه‌ رێ و به‌شداره‌یل بوار مۆسیقاێ ئیمه‌ باێه‌س خوه‌ێان وه‌ شوون پێشکه‌فتن شێعر و ئه‌ده‌بیات بڕه‌سنن.
ئه‌گه‌ر مینه‌ێ ئاسووه‌یل تازه‌ تر و به‌رز تر له‌ بووار مووسیقی کوردی گه‌ردیم؛ باێه‌س له‌ به‌رهه‌مه‌یل جیاواز ئه‌ده‌بیات کوردی له‌ سه‌رده‌م هاوچه‌رخ ده‌سمێیه‌ت بگریم.

ــ ئه‌گه‌ر هاوڕێ بـۊن؛ بایمنه‌ سه‌ر گوورانی کوردی له‌ کرماشان و بێشتر له‌ بانێ هـۊرده‌و بـۊم؛
ئایا مۆسیقاێ کوردی له‌ کرماشان تـۊیه‌نستـێه‌ هاولف ئه‌ودۊیاێ ناوچه‌یل کورد؛ وه‌ره‌و نووا بچـوودن و خوه‌ێ وه‌ به‌رده‌نگه‌یل جیاواز مووسیقی بـناسنـێـد؟
وه‌ داخه‌وه‌ ئیمه‌ تـۊش جوورێگ "تکرار" له‌ێ باوه‌ته‌ هاتیمنه‌. یه‌کم چشتێگ ک بۊیه‌سه‌ مدوو ئێ خساره‌؛ مه‌نن مه‌یل مه‌ردم ئیمه‌ له‌ بان ریتمه‌یل زه‌ماوه‌ن و هه‌ڵپه‌ڕگه‌س و هه‌ر ئێ گه‌په‌ گه‌ورا ته‌رین خسار وه‌ مووسیقی کرماشان ره‌سانێیه‌. مووسیقی کرماشان ده‌ره‌قه‌ته‌یل فره‌ێگ له‌ پشت خوه‌ێ دێرێد و تـۊیه‌نیم وه‌ ریتمه‌یل فره‌ێگ به‌رهه‌م مووسیقی بڵاو بکه‌یم. به‌ڵام زوورم مه‌ردم ئیمه‌ مووسیقی کوردی له‌ ناو ریتمه‌یل زه‌ماوه‌ن ناسن و ریتمێگ په‌سه‌ن که‌ن ک بتـۊیه‌نن وه‌گه‌ردێ هه‌ڵپه‌ڕگه‌ بکه‌ن. بڕێگ له‌ گوورانی بێـژه‌یل زه‌ماوه‌ن، جیا له‌ یه‌ ک کار خوه‌ێان که‌ن؛ وه‌ داخه‌وه‌ خسار گه‌وراێگیش ئڕا‌ مووسیقی ره‌سه‌ن کوردی، پێش هاوردنه‌.
وه‌ داخه‌و ئمڕوو له‌ مووسیقی کرماشان بڕێگ ده‌س وه‌ پێ کردنه‌ ک مووسیقی نیه‌ناسن و له‌ رێ و بانه‌یل زاراوه‌ێ کوردی خوارین ئاگا نین؛ یانه‌ خساره‌یل گه‌وراێگ ئڕا زوان کوردی پێش هاوردنه‌ و به‌ش فره‌ێگ له‌ وشه‌یل ره‌سه‌ن ئێ زاراوه‌ له‌ هـۊره‌و بردنه‌ و هیچ ئامانج دیاریێگ له‌ پشت کارێیان نییه.
ئاگایی و فام کوومه‌ڵگاێ ئیمه‌ باێه‌س وه‌ حه‌دێگ بڕه‌سێ ک به‌رهه‌م خاس و به‌رهه‌م گه‌ن له‌ یه‌ک جیاوازی بێیه‌ن. یه‌ ئه‌رک سه‌ر شان ئه‌وانه‌سه‌ ک له‌ باوه‌ت مووسیقی کار که‌ن و باێه‌س بتـۊیه‌نن ک خۆراک هۆنه‌ری خاسێگ وه‌ ده‌س مه‌ردم بێیه‌ن. که‌سێگ ک خوه‌ێ وه‌ هۆنه‌رمه‌ند زانـێـد؛ ئه‌رک گه‌وراێگ ها سه‌ر شانێ. زوورم به‌رده‌نگه‌یل ئیمه‌ وه‌داخه‌و زانست و فام شنیداری خوه‌ێان له‌ ده‌س دانه‌.
ـ وه‌ داخه‌و ئمڕوو له‌ مووسیقی کرماشان بڕێگ ده‌س وه‌ پێ کردنه‌ ک مووسیقی نیه‌ناسن و له‌ رێ و بانه‌یل زاراوه‌ێ کوردی خوارین ئاگا نین؛ یانه‌ خساره‌یل گه‌وراێگ ئڕا زوان کوردی پێش هاوردنه‌ و به‌ش فره‌ێگ له‌ وشه‌یل ره‌سه‌ن ئێ زاراوه‌ له‌ هـۊره‌و بردنه‌ و هیچ ئامانج دیاریێگ له‌ پشت کارێیان نییه. نووڕگه‌ێ جنابد له‌ێ باوه‌ته‌ چه‌س و به‌رده‌نگه‌یل گوورانی کوردی وه‌ چ شیوه‌ێگ تـۊیه‌نن مۆسیقاێ ره‌سه‌ن و مۆسیقاێ بێ بنچینه‌ له‌ یه‌ک جیاوازی بێـه‌ن؟
وه‌لدانه‌و هاوڕێـیم! مۆسیقاێ کوردی له‌ وڵات ئیمه‌ چوارچوو دیاریـێگ نه‌ێـرێـد ک ئه‌گه‌ر که‌سێگ ده‌نگ خوه‌شێ داشت و تواس کار مووسیقی ئدامه‌ به‌ێـد؛ له‌ شوون دیاریێگ ده‌س پێ بکه‌ێـد.
ئه‌گه‌ر له‌واێ وڵاته‌یل تره‌ک، مناڵێگ ک چوودنه‌ مه‌دره‌سه‌، ده‌رس یا وتارێگ له‌ بوار زانستی مۆسیقا بخوه‌نێـد؛ هه‌ناێ گه‌ورا بوود، ئجازه‌ نیه‌ێـد هه‌ر گوورانی یا ده‌نگێگ باێدنه‌ ناو ژیانێ و بنه‌ماێ فکریه‌ێ بشێـونێـد.
به‌ڵام... لـێوا که‌سه‌یلێگ ک ته‌نانه‌ت بنه‌ماێ سه‌ره‌کی مووسیقی نیه‌زانن، وه‌ راس له‌ حه‌ق کوومه‌ڵگا و نه‌سڵ بانان خیانه‌ت که‌ن و له‌ شوون خوه‌ێ باێه‌س جواو ئێ خیانه‌ته‌ بێـه‌ن. نه‌سڵ بانان ئیمه‌ باێه‌س چه‌ گووش بێـه‌ن؟ مناڵ ئمڕوو چ هیواێگ ئڕا بانان هۆنه‌ری کۆمه‌ڵگاێ خوه‌ێ دۊنـێـد؟ به‌ڵام به‌خته‌وه‌رم ک بۊشم زوورم مه‌ردمیش تا حه‌د فره‌ێگ له‌ێ گه‌په‌ ره‌سینه‌سه‌و که‌متر وه‌ لێـوا ئاێه‌مه‌یلێگ باێه‌خ ده‌ن. خوه‌م تا ئێره‌نگه‌ نه‌یمه‌ له‌ کۆمه‌ڵگاێ ئیمه‌، به‌رده‌نگێگ ک له‌ بوار فکری ده‌ره‌قه‌ت داشتوود، وه‌ گوورانی یانه‌ گووش بته‌کنێ.
ئه‌ڵبه‌ت باێه‌س خوه‌مانیش ئاگادار بـۊمن و ئه‌گه‌ر له‌ وڵاته‌یل تره‌ک له‌لیمان پرسێار کردن؛ نه‌باێه‌س ئجازه‌ بێه‌یم ک ئیجوور ئه‌فرادێگ به‌ێداخ هه‌ڵگر گه‌رهه‌نگ و وڵات ئیمه‌ بوون.
خوه‌مانیش نه‌باێه‌س بیلیم هه‌ر گوورانیێگ باێدنه‌ ناو گووشمان و نه‌خوه‌ش فکریمان بکه‌ێد. فکر به‌رده‌نگ حورمه‌ت دێـرێـد و ئیمه‌ باێه‌س وه‌ فکر مه‌ردم ئزمه‌ت بنه‌یم. مووسیقی گه‌ن بنه‌ماێ فکریمان شێـونـێـدن و هووکاره‌ بۊم. ئیکه‌ش هه‌ناێ مووسیقی خاسێگ شنه‌ویم؛ ئه‌وسا زانیم ک چه‌نێ هاتیمه‌سه‌ خوار و مه‌نیمه‌سه‌ جی.
داواێ من له‌ێ ئه‌زیزانه‌ یه‌سه‌ ک هه‌ڵگه‌ردنه‌و، هیمان ده‌رفه‌ت یه‌ دێـرن ک وه‌گه‌رد شاعره‌یل په‌یوه‌ندی بگرن و شێعر خاس بخوه‌نن و وه‌ل شێعرا بژیه‌ن؛ ئه‌وسا تـۊیه‌نن له‌ بوار مووسیقی بچنه‌ نووا.
ئه‌گه‌ر ته‌مام دونیا، له‌ ده‌نگ یه‌ێ گورانیـبـێـژ پـێـشوازی بکه‌ن؛ وه‌ نووڕگه‌ێ من به‌ش بـۊچگێگ له‌ کاره‌ و به‌ش گه‌وراێ کار یه‌ێ گوورانێ، شێعره‌. ئیمه‌ ده‌سڵاته‌یل فره‌ێگ وه‌ کار گریمن تا له‌ رێگاێ شێعره‌و بـۊشیم قسه‌مان یا ئامانجمان چه‌س؟
جارێ تره‌ک له‌ مه‌ردمیش تکا که‌م ک وه‌ خاتر نه‌سڵ بانان هه‌ر له‌ ئمڕووا ئجازه‌ نێـه‌یم هه‌ر گوورانیێگ بچووده‌ ناو گووشمان و بیر و باوه‌ڕمان وه‌ خوه‌ێ خه‌ریک بکه‌ێـد.

ـ تووایم بزانیم نووڕگه‌ی جنابد له‌باره‌ی مووسیقی پاپ کوردی چه‌س؟ به‌رهه‌مه‌یلێگ ک ئمڕوو وه‌ ناو مووسیقی پاپ کوردی له‌ ناوچه‌ی کرماشان بڵاو بوون؛ تا چ ئه‌ندازه‌ێگ وه‌ل ده‌سڵاته‌یل قـۊل فه‌رهه‌نگ کرماشان په‌یوه‌ندی دێـرن؟
که‌سێگ وه‌گه‌رد مووسیقی پاپ کوردی کیشه‌ێگ نه‌ێرێد به‌ڵام هه‌وه‌جه‌س ک له‌ێ باوه‌ته‌ وه‌ شیوه‌ێ زانستی و له‌ چوارچوو دیاریـێگ کار به‌که‌یم. مووسیقی پاپ سقان دار وه‌گه‌رد ده‌ره‌تانه‌یل فره‌ێگ ک دێرێد، تـۊیه‌نێـدن ک باێدنه‌ خزمه‌ت مووسیقی فۆلکلۆریک کوردی.
له‌ سه‌رده‌م گه‌ورایلێگ جوور نه‌مر لوڕنژاد، ئه‌گه‌ر نووخوازی داشتیم، ئێ نووخوازیه‌ ئاگاداری و زانایی له‌ پشتێ بی و هه‌ر له‌ێ مدووه‌سه‌ ک هێمان ناو حشمه‌ت لوڕ نژاد به‌رز و به‌رده‌وامه‌. باوه‌ڕم یه‌سه‌ ک هه‌رکام له‌ هۆنه‌رمه‌نده‌یل ئیمه‌ وه‌ هه‌ر جیگاێگ ک هه‌ن؛ باێه‌س شوون دیاری خوه‌ێان بناسن.

ـ له‌ ئاکام ئێ قسه‌یله‌ بانان مۆسیقاێ کرماشان له‌ سه‌رده‌م هاوچه‌رخ ئڕا چ ئاسووێگ وه‌ره‌و نووا چـوود؟
ئه‌گه‌ر وه‌ی شیوه‌ ک ئمڕوو دۊنیم و ئاماژه‌ کردیم، وه‌ره‌و نووا بچوود؛ وه‌ داخه‌وه‌ بانان خاسێگ له‌ وه‌راێوه‌رمان نییه‌. من وه‌ بانان مووسیقی زاگرۆس هیوادارم به‌ڵام دڵنگه‌رانم ک نه‌سڵ بانان ئیمه‌ تا چه‌نێ تـۊیه‌نـێـد له‌ باوه‌ت مۆسیقاێ ره‌سه‌ن و بنچینه‌ دار کار بکه‌ێـد؟ ئه‌گه‌ر هه‌ر له‌ ئه‌لانه‌و جوانه‌یلمان گامه‌یل دورس له‌ ناو ئێ رێیه‌ هـێـز بێـیه‌ن و زانست خوه‌ێان له‌ باوه‌ت مووسیقی بارنه‌ بان؛ من دڵنیام ک وه‌ بوونه‌ێ ده‌ره‌تانه‌یل تایبه‌تیـێگ ک له‌ فۆلکلۆر ناوچه‌ێ که‌ڵهوڕ هه‌س؛ هه‌ستم یه‌سه‌ ک تویه‌نیم بانان دیاریێگ ئڕا مووسیقی وڵاتمان بسازیم و رووژه‌یل رووشنـێگ چه‌وه‌ڕێ مووسیقی کرماشانه‌.


اطلاعات شما ذخيره شود ؟