گه‌پێگ ئه‌ول مازیار نه‌زه‌ربیگی وه‌ بوون رومان تازه‌ێ: تاتریک؛ سانێگ ‌لە‌ بان‌ ئاو
گه‌پێگ ئه‌ول مازیار نه‌زه‌ربیگی وه‌ بوون رومان تازه‌ێ: تاتریک؛ سانێگ ‌لە‌ بان‌ ئاو
سانێگ لە بان ئاو، مدوو هەڵویژانن ئێ ناوە چوەسە؟ و ئێ رومانە چۊ شکڵ گرتێیە؟ تاتریک وە مانای کوچگ ریک و پیکێگە گ هەنای خەیمنێ بان ئاو، لە بانێ پەڕشت پەڕشت کێد تا هاز خوەی لە دەس دێد و دۊاخر بن‌ئاو بوود. مدوو هەڵویژانن ئێ ناوە هەر ئێ پەیڕەنگە بۊەسە، پەیڕەنگێ گ لە چەن پرسیار هاتێیە، کییه گ ئایەمەیل لەوای یەی تاتریک فڕە دێد مل یە کوومە ئاوا؟ ئامانج چوەس؟ ئیمە تا کوو تۊەنیم وە ئێ شێوە بژییەم؟....
صدای آزادی-پارسا مرادی: هه‌ر ئه‌و چۊنه‌ گ زانین، ئه‌ده‌بیات داستانی له‌ ناو نیشتمان بن و بنچه‌ک دۊر و دریژێگ نه‌ێرێ. چه‌ن ساڵه‌ ئه‌وه‌ڵ گامه‌یل له‌ سه‌ر ئێ کاره‌ هێز دریاس و خاون قه‌ڵه‌مه‌یل خاسێگ له‌ێ کاره‌ هاوبه‌شن. «مازیار نه‌زه‌ربه‌ێگی» یه‌کێگ له‌ پڕه‌ناسترین و خاون زه‌وق ترین قه‌ڵه‌م وه‌ ده‌سه‌ گ له‌ێ ده‌روه‌چه‌و نووڕێده‌ جه‌هان. گه‌پمان ئه‌ول مازیارا خوه‌نین دێرێ: 
  رومان "تاتریک؛ سانێگ لە بان ئاو"، دوێمین رومان جنابت وە زوان کوردی باشووریە، لە بارەی چۊنیەتی ئێ تەجروەی تازە بۊشن؟
نزیک شەش هەفت ساڵ هەس گ تێکووشیمە نۊسمان کوردی، ئەوەیش وە زاراوەی ناوچەی کرماشان و ئیلام بنۊسم چۊن ئیمە هەر ئەوقەرە وە ریتم و خێاڵوەنی شێعر هەوەجە دیریم و ئڕامان چێزبەخشە، وە نۊسمان و چیرووکیش هەوەجە هەس گ وەل راسیەت فرەترێگ هاوڕێ هەن و بەش گرنگێگ لە ئەدەبیات و فەرهەنگ هەر نیشتمانێگە. نزیک سێ ساڵ پێش لە نیمەقێ گوڕانکاری پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا بۊم گ سووژەی تاتریک؛ سانێگ لە بان ئاو هاتە ناو زەینما، و هەر لە ئەو وەختە تێکووشیم گ ئێ سووژە سەر و شکڵ بگرێد.
 لە باوەڕ ئۊە ئڕا بەش نۊسمان و چیرووک ناوچەی ئیمە کەمە؟ مدووێ چوەسە؟
هەر بەشێ گ تواد سەر و شکڵ بگرێد، جیاوازیش نێرێد ئێ بەشە لە ئەدەبیات بوود، یا رامیاری یا ئابووری، هەر چشتێ گ تواد خوەی دیاریەو بکێد، لە رۊەڕۊ خوەی دژواری و دۊزەمەیل فرەیگ دۊنێد. هاتێ دەس وەپێ بۊن ئڕای نۊسان وە زوان کوردی باشووری لە سەرەتای خوەی دژوار بوود، رێزمان و وشەگان هێمان وەل یەک چفت نەۊن، ئەمان هەنای تیەیمە پای کار، وەرە وەرە زەینمان رامووەو بوود ئڕای نۊسان، لەوای مناڵێ گ کەم کەم کەفێدەو پا و هەر خوەشێ تێد رێ بکێد و تەنانەت بدەوێد، ئیمەیش وەرە وەرە وە ئێ بەرە رەسیمن و ئێ دژواریە لاچوود.
 یانێ لە باوەڕ ئۊە وە تێکووشین تۊەنیم وە نۊسمان و چیرووک فرەترێگ بڕەسیم؟
بەڵێ دۊز هەر لێواسە، هۊچ ئازمان تازەیگ وە ئاسانی وە دەس نیەتێد و بایەس لە ناو ئەو ئازمان تازە فرەتر بکووشیم تا بتۊەنیم وە دەسکەفت خاسێگ بڕەسیم.
 هەڵگەردیەیمەو وە تاتریک؛ٚ سانێگ لە بان ئاو، مدوو هەڵویژانن ئێ ناوە چوەسە؟ و ئێ رومانە چۊ شکڵ گرتێیە؟
تاتریک وە مانای کوچگ ریک و پیکێگە گ هەنای خەیمنێ بان ئاو، لە بانێ پەڕشت پەڕشت کێد تا هاز خوەی لە دەس دێد و دۊاخر بن‌ئاو بوود. مدوو هەڵویژانن ئێ ناوە هەر ئێ پەیڕەنگە بۊەسە، پەیڕەنگێ گ لە چەن پرسیار هاتێیە، کییه گ ئایەمەیل لەوای یەی تاتریک فڕە دێد مل یە کوومە ئاوا؟ ئامانج چوەس؟ ئیمە تا کوو تۊەنیم وە ئێ شێوە بژییەم؟ تا کوو تۊەنیم لە بان ئێ رێیه دریژە بەیمن و پەڕشت پەڕشت بکەیمن و دۊاخریش نەمێنێدەمان؟ بن‌ئاو بۊن ئیمە قازاشت و پەرتخێ چوەسە؟ ئێ پرسیارەیل بنەوای نۊسیان ئێ رومانەسە. لە ناو زەینم هەمیشە لە جەهانێ گ پەسای لەتێ ژیەیم پرسیار هەس و یەی تایبەتمەنی گ زەینم دێرێد یەسە گ لە بان گشت چشت فرە هۊردەو بوود و زەینم هەیتاهەیت ئێ دەیتایله خێد لە یەک و تا ئێسه نەۊە زەینم ئەڕای ساتێگ لە ئێ کارە دەس هەڵگرێد، وە مدوو یەسە گ فرەتر هەزەو شنەفتن و نووڕستنم تا قسیە کردن، هەنای نووڕمە دنیای گ لە تێ ژیەیم، نووڕمە کوومەڵگامان، ئایەمەگان، کەسەیلێ گ وەلێانا ئاشنام، کەسەیلێ گ تەنانەت هاتێ یەی جار لە ناو خێیاوان یا تاکسی بۊنمان، زەینم پیەک ئێ دەیتایەلە خێد لە یەک، و نۊسمان، وە تایبەت وە شێوەی رومان، دەسمیەتم دێد گ ئێ دەیتایلە بچنە شوون خوەیان و لە شوون خوەیان جیگیر بوون، لە نووڕستن و گووش دان وە مەردم و ئەڵبەت نۊسان فرە هەز بەم و ئێ رومانە دەسکەفت ئێ پرووسەسە.
فرەتر تۊەنین شییەو بکەین گ سووژە و پەیڕەنگ ئێ رومانە چوەسە و ئامانج ئۊە لە نۊسان ئێ رومانە چوە بۊە؟
ئێ رومانە لە سەرەتای خوەی چەن ئپیزۆد دێرێد، چەن ئپیزۆد لە چەن کەسایەتی گ هەم تۊەنن وەل یەکا پەیوەندی داشتوون، و هەم تۊەنن پیەک خاوارە بوون، ئەمان ئەو چشتە گ یانە نێدە شان یەک، رزار فکری یا هەر ئەو سیستمەیل فکریەسە گ ئایەمەگان وەل یەکا پەیوەندی دێد و لە بان ژیان یەک ترەکی کارێگەری فرەیگ دێرێن هەرسەی یەکیش نەناسن. بنیەی ئێ رومانیشە هەر لە بان ئێ ناوەڕووکە نریاسەو. ئامانجم لە نۊسان رومان وە ئێ زوانە، یەکم تێکووشین ئڕای ئێ زوانەسە، ئێ رومانیشە جیا لە ئێ ئامانجە نییە، ئەمان وە شێوەی تایبەتی، تاتریک؛ سانێگ لە بان ئاو وە نۊسمان درات چۊن کەسایەتیەگانێ لە ناو زەینم ژیان یا خاستر بۊشم زندانی بۊن و خوەش داشتم ئازاد بوون و بانەو دەیشت و دنیای گ دێرن نیشان ئیمە بێیەن، هاتێ لێوا بڕێگ چشت ئڕامان دیاریەو بوود. خوەشم هات وەردەنگ وەل ئێ کەسایەتیەیله ئاشناوە بوود، وەل دەرۊنێیان، وەل زەینیەتێیان.
 ژانڕ ئێ رومانە چوەسە؟
م هەزەو مەکتەب یا ژانڕ تایبەتێگ نیێم، باوەڕم یەسە ژیان ئیمە لە گشت مەکتەبەیل و ژانرەیل سەرچەوە گرتێیە و گرێد و هەر ئێ باوەڕمە لە ناو نۊسمانەیلم، وەتایبەت لە رومانەگانم دێرم. هەر ئەوقەرە گ گاجار وەرەو رئاڵ چوود، لە سۆڕئاڵیش کەڵگ گرم، هەر ئەوقەرە گ فەزا وشک و خووفناکەو بوود، فەزای گرۆتسک و کومدیش هەس، ئەگەر گەپ لە ئائین هەس، گەپ لە ئەبزۆردیش هەس و ئێ رومانیشە ئامیتەیگ لە گشت یانەسە، چۊن ژیان لە سەردەم ئیمە لێواسە و هەنای لەبانێ هۊردەو بۊمن، رەسیمنەو... فرەتر خوەشم تێد وەردەنگ لە ئێ باوەتە گەپ ئڕام بێد گ لە باوەڕ ئەۊ ژانرێ چوە بۊە، لە خوەنستنێ وە چ مەکتەب یا ئیدەیگ رەسیە؟
لە باوەتی چۊنیەتی فەزای ئێ رومانە ئەگەر بوود گەپ بێیەین.
فەزای رومانەگە هەر ئەو جوور گ وەتم لە چەن ئپیزۆد تێد گ یانە ئێکەش وە یەک رسن. شێوەی نۊسانیش شێوەی چەن دەنگیە، هەر کام لە کەسایەتیەگان لە شوون خوەیان گەپ دەن و ئێ شێوە دی لەوای شیوەی زانای گشت نییە، هەر کەسایەتی هەر ئەوقەرە زانێد گ ئازمانێ کردێیە، وە ئێ مدووە لەوای شێوەی کڵاسیک، زانای گشت نییە گ گشت چشت ئازا و گورج بنێدە وەر دەس وەردەنگ، لە شێوەیلێ گ ئێمڕوو دیریم، وەردەنگ بەشێگ لە پرووسەی نۊسمانە و بایەس ئەڕای بەش خوەی بکوشێد.
لە باوەتێ ناوەڕووک ئێ رومانە گەپ بێیەن.
چەن گەپ سەرەکی لە ناو ئێ رومانە وەتیاس گ یانە گشت وە شێوەی دوالیتە پێش چێنە، گرنگ ترین ناوەڕووکێ گ لە ناو زەینم بۊە و هاتسە ناو ئێ رومانە، لە بەرەی یەکم جەنگ بۊە، ئێکەش گەپ مرۆڤ پەشێو سەردەم خوەمانە، هژموونی مدیایل، لە کیس چێن پێناسە و شناسنامەمان و گەپەیل ترەک؛ فرەتر کووشیمە گ ناوەڕووک وەل فۆرم رومانەگە هامشوو داشتوود و وەل یەکا پێش بچن. بڕ فرەیگ لە ناوەڕووک ئێ رومانە رۊتەو و فرە کەس لەلێ رەسنەو، ئەمان بڕێگ لەلێ هەوەجە وە تێکووشین دێرێد و وەردەنگ تۊەنێد لە ئێ باوەتە دەسمیەت بێد.
ئڕای ناسین فرەتر تۊەنین بۊشین چەن لاپەڕەس و شێوەی چاپێ چۊ بۊە؟
ئێ رومانە گ نزیک هەفتاد و پەنج هزار وشەس لە ناو یەی چوارچوو و فونت تایبەتێگ لە ناو ۲۲۴ لاپەڕە وە تێکووشین نەشر باشوور وە چاپ رەسیە، وینەی بان رۊبەرگێ کار هۆنەرمەند چەنگیز ئقباڵیه گ لە رۊ کەسایەتی و فەزای رومانەگە کیشیاس و لێرە جی دێرێد قێرزانی بکەم، هەم لە بەرپرس نەشر باشوور وە مدوو چاپ ئێ رومانە، هەم لە جناب ئقباڵی و هەمیش لە ئەندامەیل سندووق نۊسەرەیل کورد گ هەمیشە پشتەگری کردنە.
دۊاخر ئەگەر گەپێگ هەس هایمە خزمەتدان.
سپاس دێرم لە ئۊە بەڕێزەیل دەنگ ئازادی گ هەمیشە لە ئەدەبیات و زوان کوردی لاداری کردینە. ئمێدوارم ئێ رێیە هەر دریژە داشتوود و ئیمە بتۊەنیم لە بانان خاوەن ئەدەبیات پڕ هاز و ناسیایگ بۊمن.
اطلاعات شما ذخيره شود ؟