ای آیه ی زیبای خــــــــداوند!می آیی

تو عید منی آخر اسفنـــــــــد می آیی

صدبار تفال زدم از حافـــــــظ و قـــــــرآن

هر مرحـــــــله خوب آمدو...... گفتند:می آیی

تو از پی سوزاندن من چون گل خورشید

با چشم پر از شــــــعله و لبخند می آیی

ای اشک! اگر آینـــــــــه اش رخ بنماید

مانند زبان غزلم بنـــــــــــــــــد می آیی

همزاد جنون!ای غزل حافظ و سعدی!

بانوی بخارا وسمــــــــــــــــــرقند!می آیی...

در سینه ی من آتش و روی سر من برف

حالا شده ام مثل دماونــــــــــد! می آیی؟

من منتظرم، مضطربم،خـــــــــــواب ندارم

تو ساعت مهتاب و شب و چند می آیی

"الهام مظفري"از شاعران جواني است كه در ساليان اخير توانسته حرف هاي زيادي براي گفتن داشته باشد .درميان شاعران جوان كرمانشاهي ،از استعدادهايي است. كه در آينده مي توند حرف هاي زيادي براي گفتن داشته باشد.گفتگوي ما راباايشان در اين روزهاي اسفندماهي ،بخوانيد.كه مطمئنا خالي از لطف نخواهدبود.

* شعر از كجا و چگونه به سراغ شما آمد؟

- سالها پيش كه در دوره ي راهنمايي به سرمي بردم به همراه مربي پرورشي مدرسه قرار شد كه در يك جلسه شركت كنيم . جلسه اي كه همه در ان شعر مي خواندند و بعد از آن نظرها شنيده مي شد من تا قبل از آن اسم اين جلسه را نمي دانستم و آنروز بود كه با مقوله اي به نام انجمن ادبي آشنا شدم در آن جلسه با تعجب به دانش آموزان و معلماني خيره شده بودم كه روي سن مي رفتند و شعر مي خواندند ،‌ جلسه در حال اتمام بود كه من در آن تالار به مجري برنامه گفتم من هم مي خواهم شعر بخوانم آن مرد مهربان بالبخندي به من گفت خوب شعرت را به من بده تا ببينم مي شود آنرا بخواني يا نه ؟آن لحظه را هرگز فراموش نمي كنم لحظه اي كه آن مرد با شوقي فراوان از من تقاضا كردند كه روي سن بروم  و شعرم را بخوانم ؛

گوشه به گوشه ي دلم پر است از هواي تو

مرا به كهكشان برد جاذبه ي صداي تو

آن مرد مهربان كسي نبود جز آقاي مسعودي فر كه از مسئولين انجمن ادبي دانش آموزي ناحيه ي 1 استان بودند آن روز زمينه ي آشنايي من با اين بزرگوار شد و بزرگواري ديگر چون رضا حداديان كه دلسوزي ها و توجهات ايشان به شعر من چراغ راهم بوده و هست . آن روزها به سرعت مي گذشتند ومن كه عاشق شعر بودم روز به روز عاشق تر مي شدم ؛ همه ي زندگيم شعر شده بود طوري كه گاهي با همه ي تشويقها و لطف هايي كه در مدرسه توسط مدير و پرسنل آنجا براي من به واسطه ي شعر بود صداي بعضي معلمها را در آورده بودم !‌ اين مرحله ي اول شعرم بود در جشنواره هاي دانش آموزي شركت مي كردم و موفق به كسب رتبه هايي مي شدم؛ در همان دوران دانش آموزي يكبار كه حق اول شدن را از شعرم گرفتند ومن رتبه ي دوم را كسب كردم با ناملايمت هاي حواشي شعر نيز آشنا شدم؛ اگر چه ظلمي كه در حق من شده بود را بسيار لمس كردم اما از همان روز ياد گرفتم كه شعر را براي اول بودن در جشنواره ها نخواهم شعر را براي زندگي كردن بخواهم  وزندگي كنم براي شعر گفتن بلكه شعر بگويم تا بتوانم زندگي كنم! مرحله ي دوم شعرمن كه بسيار پراهميت بود روزي بود كه با استاد ازهر ،‌يكي از بزرگان و پيشكسوتان شعر استان آشنا شدم در انجمن ادبي كوثر كه آن روزها بازار آن بسيار داغ بود ،‌آن روز بود كه اين استاد به من ياد دادند شعر فراتر ازچهار چوب آن چيزي است كه من ياد گرفتم وفكر مي كنم ومن تا به امروز نيز و مطمئنا به فردا مي دانم كه مديون اين بزرگوارم .

اعتراف مي كنم كه بهترين روزهاي زندگي من درآن سالها بود ،‌ سالهايي كه رفتند و اگر روزي بازگردند من دوباره روزگار جواني ام را از سرمي گيرم . از همه ي اين خاطره ها كه بگذريم اين سخن مي ماند كه حالا كه در سال 88 هستيم و روبه پايان سال حس غريبي تمام وجودم را فراگرفته و راستش را بخواهي از بهار شدن مي ترسم چرا كه به خاطر كناره گيري ام از شعر م در اين يك سال فكر مي كنم چيزي را در بين اين دوازده ماه گذشته جا گذاشته ام و ديگر نمي توانم آنرا از اين دوازده ماه سپر ي شده پس بگيرم . البته كناره گيري نمي شود گفت‌،شايد بهتر است بگويم دورگرفتن از شعر . و يكي از دلايل آن وجود انجمن هاست .حالا مگر انجمني باقي مانده است ؟؟؟

* شعر كرمانشاه بايد در كجا ايستاده باشد؟ روزهاي پر فروغ را از كدام دريچه مي‌نگريد؟

- آيا كسي مي تواند پاسخ سوالم را بدهد؟! شعر پر حاشيه ي كرمانشاه با همه ي پتانسيل هايش وشاعران توانمند و بنامش دوره ي ناخوشايندي را سپري ميكند . انجمن مگر به چه جايي گفته مي شود؟! جايي كه فقط تعداد كمي گرد هم آيند،‌ شعر بخوانند و سپس هر كدام با يك دنيا دغدغه وسوال راهي منزل شوند ؟! هنوز حيرت زده ام!‌ روزگاري كه شاعران كرمانشاه مثل يك خانواده در كنار هم بودند وحالا هر كدام به گوشه اي رهسپار شده اند ؟! وبعضي ها حتي جواب تلفن همديگر را نمي دهند شايد يكي از دلايلش اين باشد كه هر كدام احساس مي كنند كه خداوندگار شعر و ادب پارسي هستند و ملك الشعراي ايران زمين !‌اختلافات گروهي بين شاعران به چه منظور است ؟ مگر غير از اين است كه بايد شكر گزار موهبتي كه خداوند در حق ما كرده است باشيم و اين شكر گزاري تحقق نمي يابد جز اينكه به خلق آثار ي زيبا و سالم بپردازيم ! فقط همين . نه كمتر و نه بيشتر.

* شاعران پيشكسوت و آن‌ها كه تجربه‌ي ساليان دور را با خود دارند چه نقشي در باروري شعر امروز كرمانشاه داشته‌اند؟

- شعر كرمانشاه گنج گرانبهايي است اين را من كرمانشاهي نمي گويم كه از روي تعصبات شعريم سر چشمه گرفته باشد اگر از همه ي شاعران سراسر كشور بپرسيد همين را مي گويند و بزرگاني چون استاد يد الله بهزاد ، پرتو كرمانشاهي و استاد محمد جواد محبت ، استاد رادفرو ديگر اساتيد برجسته را كه نبايد ناديده بگيريم چرا كه هويت شعر استان ما را تشكيل مي دهند و هميشه چون پناهگاهي براي شعر استان بوده و هستند . اين گنج گرانبها هنوز هم گنج است گرچه شاعرانش مدتي است كه آن را ناديده گرفته اند و شعر امروز استان به سكوت و خاموشي رسيده است! و اين به خاطر تك روي شاعران هم استاني ماست !

* ارگان‌هايي كه مي‌توانند زمينه‌ساز جريان‌هاي ادبي باشند چه كوشش‌هايي در خور توجه انجام داده‌اند؟

- روزگاري دغدغه ما شاعران اين بود كه متوليان فرهنگي استان به شعر كرمانشاه توجهي ندارند! اگر چه اين بي توجهي هنوز به طور جدي درمان نشده است اما امروز احساسم براين است كه بي توجهي خود شاعران به ايستايي شعر استان نيز چاشني اين قضيه شده است. ارگاني مثل بسيج هنرمندان كه روز اول احساس مي شد از يك سري مقوله هاي خشك و رسمي نشات مي گيرد با همه ي جواني خود ، بسيار فعال و صميمي كار كرده و مي كند و به طور جدي به شعر استان متقابلا به فرهنگ كرمانشاه خدمت مي كنند كه اين جاي قدر داني دارد چرا كه انسان نمي تواند انتظار اين همه هنري بودن را از ارگاني بگيرد كه نظام بندي خاص خودش را داشته است.

* ارتباط شاعران جوان با مطالعه و كنكاش در ادبيات امروز و گذشته چگونه بايد باشد؟

- در مورد احترام كوچكترها به بزرگترها اين را بايد گفت كه متاسفانه برخي از شاعران جوان فكر مي كنند با يك كتاب قطور حفظ كردن و ارائه ي آن در انجمن هاي ادبي و چند تا كلمه ي بيگانه را به كار بردن مي توانند قدرتي را كه به دود چراغ خوردنها و سالها زجر كشيدنها احتياج دارد كسب مي كنند و اين خود گمراهي بسيار بزرگي است چرا كه در كنار مطالعه و ميدان تجربي كه نياز دارند! به راهنمايي ها و تجربيات بزرگان نيز احتياج دارند. راحت بگوييم بزرگان و پيشكسوتان ادبيات استان مثل ستونهايي هستند كه يك بنا را نگه مي دارند. بدون ستون بودن \يعني ويراني ! قابل توجه است كه متاسفانه اگر كسي در اين روزگار با حافظ وسعدي زندگي كند باعث تمسخر اين تازه وارد شده ها مي شود نمي دانم منكر بودن پشتوانه ي كلاسيك شعر فارسي را چه كسي مي تواند بپذيرد؟!

* چرا كرمانشاه به »غزل« سرايي معروف است و قالب‌هاي ديگر به ندرت استفاده مي‌شوند؟

- در جواب اين سوال بايد بگويم يكي از مهمترين دلايل اينكه اكثر شاعران كرمانشاه به شعر سنتي روآورده اند وبه شعر سنتي مي پردازند وشعر آزاد را ناديده مي گيرند محدوديت هاي قومي ماست! انسان شعري را مي گويد كه با آن زندگي مي كند! كرمانشاه به خاطر بافت سنتي كه دارد و آيين و رسوم هايي كه وجود دارد و اهميتي كه به اين سنتي بودن مي دهند?.

شاعرانش را نيز به اين جهت سوق داد. البته اين را هم مي شود گفت كه اگر تعريف نباشد شايد به خاطر قوتي است كه شاعران اين استان در اين زمينه دارند.

* تعريف و بررسي شما از نمود و پيشرفت در شعر امروز زنان كرمانشاه چيست؟

- متاسفانه چشممان به ظاهر است و گوشمان به جنجال و اين را نمي دانيم كه شاعراني هستند كه اگر چه در پي نام نيستند ودغدغه ي مقاله چاپ  كردن در اين روزنامه و در آن روزنامه را ندارند ولي از سكوت چادرش مي توان فريادهاي زيادي را شنيد . سميه قبادي را مي گويم شاعر خوب كرمانشاه كه سالهاي زياديست بدون سر وصدا و جنجال گاهگداري به جلسه هاي شعر خواني رو مي آورد و اشعار بسيار زيبا و جدي خود را مي خواند و بي سر وصدا راه خود را مي گيرد. شاعري كه به عقيده ي خيلي از بزرگان از شاعران برجسته ي كشور است . شاعر خوب بدون حاشيه ! شعر زنانه استان متاسفانه بسيار كم است و شاعران زن كمي در اين راستا قدم بر مي دارند و مي توانيم حدسي در اين مورد بزنيم كه به خاطر تعصباتي كه هنوز وجود دارد خيلي از شاعران زن مي توانند در شعر استان حضور داشته باشند من زنان زيادي را مي شناسم كه در خلوت خود شعر خوب مي گويند ولي به خاطر تعصبات خانوادگي نمي توانند به گفتن احساس خود بپردازند من بسياري از پدر و مادرها را در شغل خود كه مربي ادبي كانون پرورش فكري هستم مي بينم كه دختر با استعدادي دارند در زمينه ي شعر و داستان اما اجازه ي رشد و حضور در كارگاه هاي ادبي را ندارند خيلي ها نيز وقتي به دوره ي ازدواج مي رسند با همه ي قوتي كه دارند شعر را كنار مي گذارند . اين نيز حكايت خود را دارد.

* و سخن پاياني شما...

با تشكر از شما و اين صفحه ي سپيد كه به من اجازه داد ناگفته هاي چند ساله ام را كه در دلم مانده بود بگويم. َ

هي آسمان بيا و تو هم در خودت ببار

 امسال هم نيامد و تحويل شد بهار

  امسال هم بهار تو يعني نيامدن

 حتي نيامده است كمي با دلم كنار

  تو از كجا شروع شدي از كجاي شعر؟!

تو از كجا شروع شدي حس ماندگار!

 اي از تو پر شده هوس هفت سين من!

دارد دلم به شور مي افتد در اين حصار!

وقتي كه در هواي كسي غوطه مي خوري

  هر لحظه اش برابر قرني ست انتظار!

 اين لحظه ها غياب تو را رنج مي كشند

اين لحظه ها كه بي تو ندارند اعتبار

  تا كي كنارسفره ي ما جات خالي است

 تا كي بريزم اشك تو را مثل آبشار 

برای حضرت مهدی (عج)
عشق از غم انتظار معنا شده است
شب با رخ آفتاب فردا شده است
هر چند تمام روزها منتظرند
تقویم به روز جمعه زیبا شده است

این شیفتگان زهر طرف منتظرند
مجنون صفت آیینه به کف منتظرند
ترسم که به ما فرصت دیدن نرسد
اهل ملکوت صف به صف منتظرند

چشم که سرا پای وجودش اشک است
اندوه دلش آتش و دودش اشک است
در خانه ی انتظارت انداخته است
فرشی که تمام تار و پودش اشک است

به گل و به آب و پرنده به باغ و رود سلام
به هست و نیست به هر بود یا نبود سلام
بهار آمده وسال نو مثال دو دوست
به این دو یار صمیمی بگو درود سلام
شکوفه های تبسم نشست بر لب باغ
به عطر گل که دل از عابران ربود سلام
به خانه های قدیمی و بوی کاهگلش
اجاق روشن و آن کنده ها و دود سلام
کنار سفره نشسته است مادرم آرام
به او که چشم مرا بر جهان گشود سلام
کنار هم سرصحبت گشوده سبزه وسیب
وشمع از ته دل می کند به عود سلام
به رنگ و بوی نشسته به گونه های درخت
کنون به کوری چشم و دل حسود سلام
                                             حسین احمدی محجوب

ویژه نامه بررسی زندگی و آثار منصور یاقوتی منتشر شد

ویژه نامه بررسی زندگی و آثار منصور یاقوتی نویسنده ، منتقد و پژوهشگر مطرح کرمانشاهی در 12 صفحه همراه شماره 1028 هفته نامه آوای کرمانشاه توزیع خواهد شد.

در این ویژه نامه آثار و گفتارهایی از احمد محمود، جعفر کوش آبادی، محمد علی دستغیب، جمال میر صادقی، شهرام اقبال زاده ، لاری کرمانشاهی و... به همراه تعدادی از مطالب منتشر نشده ی منصور یاقوتی به چاپ رسیده است.لازم به ذکر است پیش از این آوای کرمانشاه ویژه نامه هایی در مورد فرامرز ویسی، علی شمس علیزاده و آرش سنجابی منتشر کرده بود.

ادبیات کردی کرماشانی در این سالها روزگار تازه ای را تجربه می کند . روزگاری که در آن هر از گاه شاهد چاپ اثر ارجمندی از شاعران کرد کلهر هستیم . بهروز ابراهیمی شاعر خوب گیلانغربی کتابی با نام »«خفتانیگ له ره نگ »را روانه ی بازار کتاب کرده است . این مجموعه شعر که با زبان کردی و گویش کلهری در اختیار علاقمندان قرار گرفته ، به همت انتشارات چشمه ی هنر و دانش کرمانشاه و در چاپخانه ِ مسعود به زیور چاپ آراسته شده است . این کتاب در بر گیرنده ی 22 شعر در قالب مثنوی هجایی است که شاعر آن تجربه های شاعرانه اش را دراوزان هجایی ( 5هجایی) و در حال و هوای طبیعت مناطق کلهر سروده است

 ظاهر سارایی- ایلام

«گه­رمه­شين» عنوان مجموعه شعر كردي كلهري/جنوبي  آقاي علي الفتي است. او ازشاعران بسيار خوب  كردي­گوي  استان كرمانشاه است . الفتي و شاعران باغيرتي همچون سعيد عبادتيان، رضا موزوني ، جليل آهنگرنژاد و ديگراني كه اكنون نامشان را در خاطر ندارم، آتشكده­ي شعر كردي جنوبي را در كرمانشاه  بزرگ فروزان نگاه داشته­اند. اين حلقه، علاوه بر شعر كردي درشعر فارسي نيز توانا هستند و آثار ارزشمندي به آن زبان دارند كه از اين ميان مي توان به مجموعه شعر "هواي هرات " علي الفتي اشاره كرد. شعر كردي جنوبي شاخه­هايي دارد كه شاخه­ي شعر ايلام(فيلي) و شاخه­ي شعر كرمانشاه (كلهري)، دو شاخه­ي برومند آن محسوب مي­شوند و البته در لكستان ، شاخه­ي شعر لكي با ويژگي­هاي خاص خود در حال رشد و تعالي است .

شعر و زبان ايلام و كرمانشاه  جداي از هم نيست و همواره نزديكي­هاي بسياري داشته­اند و دارند، مخصوصاً اين كه شاعران و ادباي استان كرمانشاه عمدتاً از مناطق وشهرستان­هاي نزديك به ايلام ، يعني گيلان غرب و اسلام­آباد برخاسته­اند و كانون حركت ادبي كردي، در استان كرمانشاه هستند. كرمانشاه، تنها شهر بزرگي با اهميت اقتصادي و اجتماعي و جمعيتي نيست؛ براي ما كردهاي جنوبي، كرمانشاه به معناي بزرگ­ترين مركز حيات كردي جنوبي است و مفهومي آرماني و شاعرانه و رمانتيك دارد. اگر زبان و ادب و فرهنگ كردي جنوبي در كرمانشاه حفظ شود، اين زبان و ادب و فرهنگ همواره پايدار خواهد ماند و اگر كرمانشاه به اين زبان و ادب و فرهنگ بي­توجه باشد، بزرگ­ترين پشتوانه­ي خود را از دست داده­ايم . خوش­بختانه زبان و ادب و فرهنگ كردي در كرمانشاه هنوز زنده وبالنده است و مردم وشاعران و ادباي آن ، نمي گذارند اين فروغ به خاموشي بگرايد .

 علي الفتي در عين حال كه شاعر توانايي درحوزه­ي شعر فارسي است ، شعر كردي را به صورت حرفه­اي و جدي دنبال كرده، كه حاصل اين توجه جدي  در مجموعه شعر گران­سنگش، يعني« گه­رمه­شين» نمود يافته­است . اين مجموعه در 87 صفحه ،در قطع رقعي و با كاغذ مرغوب و طراحي جلد هنري از هنرمند بزرگ، هادي ضياءالديني، و ظاهراً به همت وسرمايه­ي شاعر منتشر شده است . دقتي و ظرافتي كه در چاپ و طرح  و كاغذ به كار رفته، معنادار است و نشان از دلبستگي شاعر به شعرهاي كردي­اش دارد .

شعرهاي اين مجموعه درقالب­هاي متنوعي سروده ­شده­اند اما قالب غزل، وجه غالب آن است . رسم الخط كردي در آن جز در اندك مواردي مثلا نوشتن مصوت بلند«u» با يك «و»،يا فقدان علامت به اصطلاح هفت كوچك بر سريا زير واج­هايي چون«ێ،ڵ، ڕ » كه خوانش شعر را گاه دشوار كرده­است، در باقي موارد به درستي به كار رفته و مخصوصاً مصوت بلند«ۊ» را با ظرافت فني به كاربرده و بر مشكلات چاپخانه­اي فائق آمده است اگر در چاپ­هاي بعدي ، موارد مذكور اصلاح شود و واژه­نامه­اي به آخر مجموعه اضافه شود، اثر ،شكل نهايي خود را خواهد يافت.

 امتيازي كه شعر جنوبي شاخه­ي كلهري دارد، رسيدن شاعرانش به نوعي زبان معيار است كه تا حدود بسياري انسجام لازم را يافته ، چنان­كه پراكندگي و چندگانگي زباني در شعرهايشان ديده نمي­شود ، حال آن كه شعر كردي جنوبي شاخه­ي ايلام، گرچه به سوي زباني واحد سير مي­كند ، هنوز به آن يگانگي و حالت معيار لازم نرسيده، كه البته دلايل خاص خود را دارد. گوناگوني زباني در ميان ايلات ايلام و ساكنان آن، و نو بودن شيوه و سبك و زبان شعري جديد، شايد بعضي از اين دلايل باشد كه قطعاً‌ در آينده­اي نه چندان دور، زبان معيار شعري و ارتباطي شكل خواهد گرفت؛ چرا كه اكنون خطوط كلي آن نمايان شده­است .

شاعر ، تمام توان شاعرانه­اش را در سرايش شعرهاي كردي­اش به كار گرفته و برآيند اين روند، شعرهايي يك­دست، منسجم، مدرن، تازه و دلپذير است و كمتر نشانه­اي از ضعف زباني در آن مشهود است .استفاده از عناصر طبيعي به شكلي معتدل، انعكاس جغرافيا و فرهنگ كردي جنوب با حفظ خصيصه­هاي كلاسيك و نگاهي به رمانتيسم و تأثيراتي از سمبوليسم، پرهيز از ابداعات زباني غريب، حفظ كيفيت هنري و ساختاري همراه با غناي موضوع و محتوا ، تأثرات نوستالژيك و نوسان در ميان گذشته­ي دوست داشتني و حال و آينده­ي ناپايدار و غير قابل پيش­بيني، حزني جان­سوز كه گويا متأثر از كوچ عزيزي بوده­است، و نهايتاً جريان در بستري از  خرد و حفظ سنن و اخلاقيات تثبيت­شده، بعضي از ويژگي­هاي ساختاري و محتوايي اين مجموعه در نگاهي گذرا و شتابان است.دو شعر از اين مجموعه را با تصرفاتي در رسم­الخط، و حواشي­اي كه حاصل دريافت من از اشعار است و ممكن است دقيق نباشد،با هم مي­خوانيم . براي علي الفتي و شاعران و ادباي كرمانشاه ، آرزوي توفيق و سربلندي بيشتر دارم .

1

هايه  منم  ده­روه­ده­رێگ  له كۊچه باخ ئاسمان

چه­ن ساڵه هامه  شوونده­و  ته­نيا وجاخ  ئاسمان!

هه­م  تۊكه­تۊك ِ وه­فره­گه­ێ   ساڵه­ێل ِ بێ­مانگه­شه­وه

له­ێ  ته­م­ته­مه­لۊلانمه[1] ها كوو  چراخ ِ ئاسمان؟

ئمشه­و  دواره  شاێري  خسته­مه  هۊر كووچ تِ

يه­ێ ده­فْ تره­ك  كلانيده­و[2] هه­م  شوون ِ داخ  ئاسمان

له كه­وكه­وين  ئه­و چه­وه  خوه­زيه­و  كه­مووته­رێ  بۊام[3]

سيمرخ  قافيش رێ نيه­ن  له بان  كاخ ِ ئاسمان

گرمه­هڕ[4] ئه­ورێ بۊ و  هه­ساره­ێ  كاره­وان كوشێگ

له گووشم  نيشته­جا  بۊه  هاوار و ئاخ ئاسمان

2

زوون[5] له وه­ر  خڕخاڵ[6] له ده­س  گوڵێ  ها بانِ سه­روه­نێ

ماشته­ێ[7] له  مه­خمه­ڵ  كرده وه­ر  خوه­زيه­و  وه  حاڵ خاوه­نێ

سقانم  ميل سرمه­دان، چه­وم  وه سرمه­ێ قه­ێ چه­وێ

ماني  نه­قاشي كرديه، گوڵه­ێل ِ نه­خش داو­ه­نێ[8]

برام  بوودن  وه  نه­زر  ئه­و  مانگه­شه­و­يل  سوخمه­يه

وه­  له­رزه­له­رز ِ سوخمه­گه­ي نازار په­سا[9] مه­شكه ژه­نێ

ئێ بوو  شه­ماڵه چۊ خو­شه، بوو  كام خودا لايق ديه؟

هه­م  كام  په­ريخانه خودا له سه­ر  په­سا  له­چگ كه­نێ؟

سووفي  له دين­ده­رچي  منم، پيته­خه­نه­ێ  خاس­ و گه­نم

­به­و  لار­ و له­نجه  دي به­سه، دي  كه­م بكه  بزگه­خه­نێ[10]

سه­رئه­و رێه­گه  لێم  گرديه­و، پا  ناسه­ ناو  كاني سه­راو

نازار  ت  پات زۊتر بشوور، وه­خته  م  بمرم  له تيه­ني

دوشنبه شب که از کرمانشاه به سمت تهران در حرکت بودم در اتوبان ساوه پیامکی از طرف دوست خوبم "وحیدنیشابوری" دریافت کردم که از درگذشت استاد عزیزم مهدی ملکی شجاع خبر می داد.
این خبر بسیاربسیار مرا متاثر کرد،فورا با وحید تماس گرفتم تا از صحت این موضوع بیشتر اطلاع یابم اما متاسفانه خبر کاملا درست بود،مهربان مطبوعات کرمانشاه برای همیشه از پیش ما رفت!
تقریبا دو هفته پیش بود که برای آخرین بار با ایشان تماس تلفنی داشتم،از خودش گفت و از نامردی های روزگار درد و دل کرد و همیشه یکی از بزرگترین مشوقان من در کار روزنامه نگاری بود.
خودش می گفت:از وقتی که به کیهان رفته ای هر روز کیهان می خرم و می خوانم! و اولین صفحه ای که می بینم صفحه۵ "گزارش روز " است،اگر گزارش داشته باشی با خوشحالی تمام می خوانم و لذت می برم و اگر گزارش شما نباشد ناراحت می شوم.
آقای شجاع که یک انسان وارسته و دوست داشتنی به معنای واقعی کلمه بود همیشه به شوخی می گفت:نظافتی!کاری کردی که شدیم خواننده ثابت کیهان ! جیگرتو بخورم!
مرحوم شجاع که در مهربانی در جامعه مطبوعاتی غرب کشور همتا نداشت در این اواخر که به قول خودش به خواننده ثابت کیهان مبدل شده بود نکته نظراتش را درباره گزارش هایم در کیهان با صراحت بیان می نمود و با دلسوزی تمام راهنمایی می کرد و حقیقتا یکی از معدود دوستان صمیمی ام بود که انتقادات و پیشنهاداتش درباره فعالیت هایم در کیهان را به دید امتنان می نگریستم و هر چند وقت یکبار با هم تماسی تلفنی داشتیم.
بسیاری از فعالان مطبوعاتی کرمانشاه که امروز در عرصه اطلاع رسانی چهره ای شاخص هستند به نوعی از دست پروردگان این مرد بزرگ محسوب می شوند.
در سال ۱۳۸۵ طی یادداشتی با عنوان "کجایی مهربان من" که در روزنامه کرمانشاه ۱۴۰۰ و چند نشریه دیگر به چاپ رسید از ایشان و مظلومیت و عزلت نشینی این مرد بزرگ دفاع کردم و حتی به دنبال گرفتن مجوز هفته نامه ای محلی برای او بودم اما متاسفانه موانعی پیش آمد که تحقق این امر را به بن بست کشاند.
وخلاصه این روزها در تحریریه کیهان همه اش در فکر آوا،آقای شجاع و دوستان آن دوران هستم ،یعنی جسمم در تحریریه کیهان و روحم در تحریریه آواست . . .
ای کاش روزگار هم دنده عقب یا دکمه تکرار داشت و دوباره در تحریریه آوا در کنار بچه هایی که بی غل و غش و دوست داشتنی بودند و در کنار سردبیر نازنین آن جمع می شدیم و قلم می زدیم. . .
در روزهای آینده خاطرات مفصل تری از آقای شجاع،روزنامه آوای کرمانشاه و دوستان آن دوران طلایی خواهم نوشت.
یاد و خاطره استاد مهدی ملکی شجاع برای همیشه در روح و روان ما زنده و جاوید است

و به قول شاعر : سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز

http://www.nezafati.blogfa.com

نادر حریرچی

ردیف در واقع موسیقی اصیل وتنها باز مانده از دوران با شکوه موسیقی ایران است و بعبارت دیگر ردیف هویت ومظهر اصلی موسیقی ایران است . ردیف موسیقی زنده آزاد دلنشین وپویاست. زنده وآزاد است از آن رو که اساسش بدیهه سرائی است. دلنشین است و پویا زیرا تزیین ها وتکرارهای آن از سوئی احساس موسیقی را اعتلا می بخشدو از سوی دیگر خود عامل بیان اندیشه است. تاریخ ایران مملواز حماسه های نادر است که مرارت وحلاوت ، شادمانی، واندوه در آن بهم تنیده اند و ردیف تجلی گاه جمله این ماجراست.

تمام موسیقی های رواج یافته در ایران سر چشمه گرفته از ردیف می باشد . چه خوب است به پاسداری از ردیف بپردازیم وبدانیم که موسیقی ایران از چه گنجینه ارزشمندی برخوردار است. این نوع موسیقی مراحل مختلفی را طی کرده تا به صورت امروزی درآمده است. می توان موسیقی ایران را به سه دوره عمده تقسیم کرد.

1-دوره قبل از اسلام

2-دوره بعد از اسلام تا عصر قاجار

3- دوره بعد از قاجار

از دوره اول یعنی موسیقی ایران قبل از اسلام اطلاع دقیقی در دست نیست. کهن ترین مدرک بدست آمده به 800 سال قبل از میلاد مسیح مربوط می شود.در زمان هخامنشیان سه نوع موسیقی حماسی و بزمی در ایران رواج داشته است.

نقوش برجسته دقیقا خوانندگان و نوازندگان چنگهای سه گوش ونیز سازهای زهی بلند دسته وآلت های بادی را نشان می دهد. در زمان ساسانیان به موسیقی با شکوه و پر عظمتی بر می خوریم . رامشگران و خنیاگران در بارگاه ساسانیان از درجه بالائی برخوردار بوده اند. موسیقیدان های افسانه ای مانند بربد، نکیسا وبامشاد در این دوره می زیسته اند.

اختراع دستگاه های موسیقی ایران را که شامل هنت خسروانی بود به باربد نسبت می دهند همچنین موسیقی ساسانی را تیغ عمده موسیقی ایران و عرب بعد از اسلام می دانند . در دوره دوم موسیقی ایران یعنی بعد از اسلام تغییرات مهمی بعلت گرویدن مردم به اسلام در مسائل هنری از جمله موسیقی پیش آمد.

از این زمان به بعد موسیقی عرب که نشات گرفته از موسیقی ایرانبود تا اروپا وشمال آفریقا نفوذ کرد و بدین ترتیب موسیقی ایرانی سهم مهمی در شکل گیری موسیقی عرب وحتی اروپا داشته است . در این دوره از موسیقی ایران ، موسیقی دانان نوزندگان بزرگی همچون فارابی ، صفی الدین ارموتی ، ابن سینا و زریاب وچند تن دیگر که یک به پشتی هم در موسیقی علمی وهم در موسیقی عملی صاحب نظر بوده اند ومی زیسته اند.

ازسده 9 هجری جنبه علمی موسیقی در ایران رو به افول گذاشت وموسیقی دانان سینه به سینه ردیف ها وآهنگ های گذشتگان را به نسل بعد منتقل می کرده اند. در دوره پر فراز ونشیب به دوره سوم یعنی بعد از قاجار می رسیم که تاثیر مهمی بر موسیقی ردیفی می گذارد.

ردیف دستگاه های موسیقی امروز ما در حقیقت روایت شخصی بنام آقا علی اکبر از این دوره می باشد که برادر زاده خود بنام آقا غلامحسین آموخته وآقا غلامحسین به عموزاده های خود بنام میرزا عبدالله نوازنده سه تار ومیرزا حسین علی نوازنده تار آموخته است . هنرمندان دیگری نیز ردیف را بنحوی میدانسته اند که بعضی روی اولین صفحات گرامافون ظبط شدهو یا وسیله شاگردان آنها نوت شده است. پس از بیان ذکر مختصر گفته شده توضیحات لازم در مورد دستگاه های موسیقی ایرانی بشرح زیر می باشد.

دستگاه های موسیقی ایرانی هفت عدد می باشد.شور وماهور وهمایون ونوا پس سه گاه وچهار گاه وپنجگاه .این دستگاه ها هرکدام شامل نغمایست . مثل دستگاه شور که شامل نغماست – دشتی – ابوعطا - ترک واقشاری را در بر دارد ودستگاه همایون نعمه اصفهان هر نغمه نیز دارای گوشه هایی است.

نوازنده اول در آمد دستگاهی را شروع می کند بعد یکی یکی گوشه ها را می نوازد ودوباره به در آمد اول فرود می کند وخاتمه می دهد.

1-دستگاه شور- شامل نغمه های دشتی – ابوعطا – اقشاری وبیات ترک می باشد .

این دستگاه خود مستقلا دارای گوشه های زیر می باشد.

در آمد اول – در آمد دوم – درآمد سوم – مویه – کرشمه – نغمه – زیر کش سلمک – سلمک – مقدمه گلریز – گلریز- کوچک – بزرگ – دوبیتی – قجر- خارا- فرود- ملانازی – رضوی – شهناز- قرچه – شهناز عاشق کش

1-1 نغمه دشتی شامل گوشه های

درآمد – آواز- حاجیانی- چوپانی- غم انگیز- گیلکی- دشتستانی – امیری – دیلمان –

1-2 نغمه ابوعطا شامل گوشه های

در آمد – آواز- حجاز – حجاز دوم عشاق- کوچه باغی – چهار پاره – گیری- سی یخ-

3-1 نغمه افشاری شامل گوشه های

درآمد – آواز- قرائی – نهیب- و پاب رایب- مثنوی پنج-

1-4 نغمه بیات ترک شامل گوشه های

در امد- اواز- روح الارواح – گوشه دو گاه- مثنوی – شکسته – قطار-

2- دستگاه ماهورشامل گوشه های

در آمد اول- آواز – کرشمه – گشایش- درآمد دو- فرود- داد آفرید- ساربانک خسروانی – مجلس افروز- مویه – دلکش – خاوران- طرب انگیز – تک مقدم – نیشابورک – نصیرخانی- آذر بایجانی – مراد خانی- ماهور صغیر- میرزائی- حاجی حسنی – شکسته ماهور- نیریز- ابول – حصار ماهور- نغمه – زیر افکن- نهیب – عراق – محیر – اصفهانک – حزین- زنگوله – راک عبدالله – صفیر راک – راک هندی – راک کشمیر

3- دستگاه همایون شامل نغمه اصفهان

این دستگاه شامل نغمه های – در آمد 1- درآمد 2- درآمد 3- موالیان – چکاوک – طرز- بیداد – نی داود- فرود- باوی- ابوالچپ- لیلی و مجنون- راوندی – نوروز عرب- نوروز صبا- نوروز خارا – نفیر فرنگ – فرنگ – شوشتری- راز ونیاز- بختیاری- موالف-

1-3 اصفهان شامل گوشه های

درآمد – آواز – راجع – دوبیتی – حزین – عشاق – مثنوی – ساقی نامه –

4- دستگاه نوا شامل گوشه های

مقدمه – درآمد اول – در آمد دوم – در آمد سوم – در آمد چهارم – گرواینه – نغمه – راجع- حزین – عشاق- نهقت – فرود- گوشت- عشیران- نیشابورک – مجلسی- خجسته – حسینی – ملک حسینی – بوسلیلک – نی ریز

5- دستگاه سه گاه شامل گوشه های

در آمد اول – دوم – سوم – چهارم – کرشمه – نغمه – زنگ شتری- زابل در آمد 1- زابل در آمد 2 – بسته نگار – پرپرستو- زابل در آمد 3 – زابل گبری- زابل در آمد 4- معربد- حصار- فرود حصار – در آمد 2 حصار – زنگوله حصار- مخالف – فرود مخالف – در آمد 2 مخاطب- پرپرستو مخالف- کرشمه – مقلوب – نغمه مقلوب – حزین – مویه – رهاوی- مسیحی – هشت طاوس- شاه حکاکی – جغتائی-

6- دستگاه چهار گاه شامل گوشه های در آمد اول – دوم – سوم- کرشمه – نغمه – زنگوله – کرشمه – زابل در آمد 1 و 2 – بسته نگار- پرپرستو- زابل در آمد 3 و4- زابل گیری- زابل در آمد 5 – معربد – حصار- فرود حصار – در مد سوم حصار – زنگوله حصار- در آمد سوم حصار – تک مقدمه حصار- زنگوله حصار – تک مقدمه حصار- پیش حصار- پس حصار- مخالف – فرود مخالف – در آمد دوم مخالف – پر پرستومخالف – کرشمه – مقلوب – نغمه مقلوب – حزین – مویه – منصوری در آمد 1- منصوری در آمد 2- سار بانک – منصوری پرپرستو – کرشمه – پری- پهلوی- رجوزه-

7- دستگاه راست پنجگاه – شامل گوشه های

مقدمه – در آمد 1-2-3 – زنگوله – پروانه- نغمه – خسروانی- روح افزا- فرود- نی ریز- پنجگاه- سپهر- عشاق – بیات عجم- محیر- بحر ثور- قره چه – نهیب- عراق- آشورراوند- اصفهانک- حزین – کرشمه – زنگوله – طرز- ابوالچپ- لیلی ومجنون- نوروز عرب- نوروز صبا- نوروز خارا- نفیر فرنگ – راک عبدالله- صفیرراک – راک هندی-

دیشب خبر ناگواری در بین اهالی مطبوعات کرمانشاه پیچید:«

روشن کرده ای بانو؟

من از فضای سیاه

از این همه خاموشی

گریزانم

حالا گیرم

در کف این فنجان لب پریده

فالگیران شهر

خواب صدها ستاره را

در شعرهای من دیده اند

حالا گیرم

که در انتهای این کوچه ی مه گرفته

پریان دریایی

به شعرخوانی دریا نشسته اند

می دانم

تو باز از همان

جاده ی ناشناخته می آیی

می دانم

اما بانو

این بار که آمدی

چمدانت را برایم جا بگذار

دیگر نه جای تو در این خانه است

و نه جای من

تنها همینکه میدانم

فانوس این خانه را

کبریت خواهی زد

و در حوالی آن کوچه ی ناشناخته

گم خواهی شد

بهانه ای برای ماندن نیست

چمدانم را از غزلهای نا سروده

پر کرده ام

بانو

خداحافظ

رضا حساس

 شعری از محمد رضا رستم پور

سه رتا وه پا ئه ر زه خمیم

 پا تا وه سه ر ئه ر ئاگرم

خودا خودا مه تا هه سه م

سوبحان الله مه تا مرم

له شم کونا کونای زیه مه

جور مه سیح مه ریه مه

کیشیامه سه سه لیب ژان

 حتی وه خو ه ی هه م نیه چرم

دفتر دوسی منو

خودا پری جه ریمه سه

سفر فر ه یگ گرتمه

 وه لی په ره ی ده ی نیه درم

دیاری صبر خودا

کلوانگ ره نج ها ده سم

حلاج یه ی لانممه و

 ئه یوب لانام ترم

یه بازی منو خوداس

ده ی بازیه نه رارنه م

بیلن که وه ردی خر بخو ه م

 گه ن جوری خر داسه خرم

    
     سيامك بهرام پرور  
     منبع :http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1970446