ایجاد فضایی دلپذیر درغزل زبان کوردی / نقدی بر کتاب گرمیان / اکبر رضایی کلهر
 ایجاد فضایی دلپذیر درغزل زبان کوردی / نقدی بر کتاب گرمیان  / اکبر رضایی کلهر
شاید علی الفتی مثل شعرش نباشد اما شعرش شبیه به اوست .شعری که حقه بازی وزبان بازی نمی داند وسر راست است .شعر این شاعر برمخاطب تاثیر گذاراست اما خودش را بیشتر زلال می کند....

به بهانه چاپ کتاب گه‌رمیان       
گه‌رمیان کتاب شعر تازه نشری از شاعر ارزنده کورد علی الفتی است که اخیرا توسط انتشارات دیباچه و در تیراژ ۱۰۰۰ نسخه به بازار و یا بهتر بگویم به دنیا آمده است. تولد این نورس فرهنگی را به خانواده زبان و ادبیات تبریک می گویم .خزانه‌ی فرهنگ و ادبیات با چاپ هر کتاب وزین تر می شود. علی الفتی این مجموعه را شعر نئوکلاسیک کوردی نامیده و آن را به موزیسین و هنرمند جهانی کورد؛ آقای «کیهان کلهر» تقدیم کرده است.این بخشندگی اش را من هم ارزش و احترام می گذارم.
کاک علی الفتی به دو زبان کوردی و فارسی می نویسد  و در هر دو تواناست. در ادبیات وزنه اش قابل انکار نیست.آنچه که علاوه بر شعر میدان مانور الفتی را گسترده تر می کند، شخصیت اوست که حتی شعرش را تحت تاثیر قرار می دهد.
نفرینِ شعر
شاید علی الفتی مثل شعرش نباشد اما شعرش شبیه به اوست. شعری که حُقه بازی و زبان بازی نمی داند و سر راست است .شعر این شاعر بر مخاطب تاثیر گذاراست اما خودش را بیشتر زلال می کند. همه از نفرین می ترسند یا به آن بی تفاوتند  اما من اعتقاد دارم جدی ترین نوع نفرین، نفرین شعر است.  نفرین شعر دامن کسی را نگیرد،یعنی شاعر نشود،یا شاعر با کلماتش کسی را هدف نگیرد.این ایجاد قدرت می کند .نفرین شعر حتی از سبک شعر نیز مهمتر و قدرتمندتر است . شعر، علی الفتی را رها نمی کند. من نگرانم که شعر او را نکشد! یا ضعیف نکند. به او هشدار داده ام که در مقابل شعر کمی از خود دفاع کند.
گریختن واجب است
هنرمند باید گریز وگریختن را بلد باشد. اصولا هر موجودی باید این را بداند و اگر نمی داند یاد بگیرد. اما برای شاعر گریختن واجب است. دو پند کوردی در این باره می آورم: اول آنکه «شایر وه نیشتن مالی ویرانه» جدای از برداشت های دیگران از این پند ،تعبیر من چنین است .شاعر نیاز به سفر ،خواندن ،کار جدی ،نماندن در یک دایره و چنبره ،پیرو محض نبودن -آزمودن و ارائه دارد.حتی اگر این سفر ،رفتن رفتن فکر و روشش از یک سبک ادبی به سبک دیگر باشد .علی الفتی گریز را بلد است از او یاد بگیریم. اما گاهی بیش از آنچه که باید گریز می زند!. این به نوعی خوب است چون ادبیات را روزآمدتر می کند.۲- زدن مردی ،گریختن مری  پندی پراکتیکانه برای عملگرایی رئال. اگر به سیر شعرهای الفتی نظری بیندازیم، می بینیم که او سبک های مختلف ادبی را در حوزه شعر آزموده و آوانگاردانه به شعر می نگرد .مرز را مورد سوال قرار می دهد. 
برای بعضی ماندن در یک سبک و روش شعری مثل پوست خربزه یا به کوردی بگویم (گایانه ی ژیرپا) می ماند که زیر پایشان ریخته باشند .همان سبک ها آن ها را به زمین می کوبد .به این دلیل است که می گویم گریختن واجب است.
ادبیات پاستورال
علی الفتی در مقدمه کتاب شعر گه‌رمیان که به تاسی از رسم الخط آرامی درگویش سورانی گه‌رمیان نوشته شده و به نظرم گه‌رمیان درست است،به مسئله عبور از ادبیات پاستورال پرداخته است.بله،ماندن در آن ،افتادن و درنیامدن در چنبره افعی تکرار است. اما بخش کلانی از زیر ساخت ادبیات ما نیز محسوب می شود ،ولی می توان آوانگاردانه به روش علی الفتی به آن نگریست وسبک ها را آزمود،کشف وتجربه جدید آدم نترس می طلبد. گه‌رمیان را شعر نئوکلاسیک نامیده است ،دراصل این مکتب به (مکتب روابط انسانی نیز شناخته شده است )که البته در رشته های دیگر نیز به سهم خود به آن پرداخته اند،اما بحث ما درحوزه ادبیات است .برای مطالب نئوکلاسیک در حیطه ادبیات باید جنبه های اجتماعی ،طبیعی و . . . را آزمود و این مستلزم وقت،انرژی ،سرمایه ،دقت و داشتن ذوق است .
مایلم اصطلاح تکنوپاستورال را برای شعر علی الفتی در گه‌رمیان به کار ببریم که این اصطلاح در اصل مبین تصور یا برداشت مثبت از تکنیک و تکنولوژی و استفاده از آنهادر ایجاد فضایی دلپذیر و مصفاست. من این را با شعر گه‌رمیان چنین ارتباط می دهم: که علی الفتی فضایی دلپذیر در غزل زبان کوردی ایجاد کرده است. علی الفتی خودش دلپذیر نیست ! وقتی که از سر و صدا و قیل و قال و ازدحام شهرنشینی عاصی می شود دلپذیریش را از دست می دهد و این برای هنرمندان مطرح پیش می آید.
زبان فاخر، شعر فاخر :
کوردی زبان فاخری است وشعر فاخر حق اوست . گه‌رمیان را من شعر فاخر کُردی حال حاضر می دانم.برخلاف معنای تحت الفظی نئوکلاسیک یا ماژنیالیسم که موضوعی را از خُرد به کلان می کشاند، برخی از شعرهای گه‌رمیان موضوع شعریت را از خُرد به کلان می کشاند.
عموما شعر با سرایندگان شان قبل از آغاز به پایان می رسند.  چون شاعرانشان آنها را با ذهن بازنده ای گفته اندیا ساخته اند .اما بعضی شعرها می مانند ،تقلید می شوند،و ورد زبان مردم هستند ،ترانه با آنها می سرایند .این یعنی آشنایی با روحیه مردم ،برخاسته از طبیعت و فرهنگ ،سروده شده با زبان زنده ، درکتاب شعر گه‌رمیان از این دست شعرها داریم مثل شعر ص ۱۹،ص ۲۱،ص ۳۹،ص ۶۳،ص ۷۵،و ص ۸۳.
زبان به طور اتوماتیک مطالبه محور است وبخش قابل توجهی از این طلب به عهده ی شعر است و از آن هم انتظار می رود.برای برآوردن این انتظار قرار نیست به بهانه تحول طلبی به دیگر سبک ها پشت پا بزنیم،آسمان، زمین،ستارگان،خورشید،ماه آب و زندگی سنتی هم هستند .عبور از ادبیات پاستورال به معنی پشت پا زدن به آن نیست ،بلکه به معنی تجربه وعبور از آن است .در کتاب گه‌رمیان رگه هایی قوی از شان ها و نمادهای پاستورالیک وجود دارد اما شیوه و سبک و تحولی که در ساختار اشعار وجود دارد خود آن را در اکثر موارد از ادبیات پاستورال جدا کرده است .همین اندک در ذات خود بسیار است .
شانیت شعر،شانیت شاعر. 
وقتی که شعر به اصولش پایبندباشد دارای شأن است ،با رعایت ریزه کاریهای هنری ویژه شعر ،روش مند بودنش در قالب سبک های مختلف،تحول طلبی ،آوانگارد بودن،روز آمد بودن و . . . شعر دارای شانیت می شود. اما کار شاعر سخت تر است .تنها شعر گفتن کافی نیست  باید جنگ سختی با خود داشته و بی رحمانه با خود رک و راست باشد،تا بتواند شانیت شاعریش را ارائه دهد و بنمایاند.چون وقتی که شعرش دارای شانیت باشد انتظار از او بالا می رود ،الگو می شود مردم به زبان او صحبت می کنند زبان برای زایش و باززایش خود به شاعر نیازمند خواهد بود و واز راه شاعر است که دست به باز پیرایی خود می زند و نو می شود.
مطالبات زیباشناسانه ی زبان در شعر فراوان است .ادبیات هر مردمی زمانی قوی می شود که دارای هنرمندانی  با شانیت هنر خود باشند ،تابتواند تحول طلبی عملگرایانه را به انجام برساند.از هنرمند مطالبه طلبی و از دام  تحول طلبی منفعلانه بگریزد، گه‌رمیان داری شانیت شاعری است . گه‌رمیان رکورددار ادبیِ  تازه ای در غزل کوردی معاصر است.
اکبر رضایی کلهر پاییز ۹۴

نظرات [۱]
دوشنبه، ۲۱ دی ۱۳۹۴ :: ۰۵:۴۲
دورد براقای رضایی و بر علی الفتی عزیز که به نظر من کتاب (گه رمه شین) ایشان اثری است که هیچگاه تکرار نمی شور
اطلاعات شما ذخيره شود ؟