نووڕگەی پڵاستیکی! / مازیار نەزەربەیگی
نووڕگەی پڵاستیکی! / مازیار نەزەربەیگی
ئیمە ئەر توایمن چۊزمان خاسێگ لە وڵات خوەمان وە ئەودۊای گەل بناسنیمن، یەکم بایەس لە بان کەسایەتی خوەمان هۊردەو بۊمن و بزانیم گ ئەر وە نۊنەری یەی وڵاتێگ جوور کرماشان وە شێوەی لات بازی و ناڕیک قسیە بکەیم، گشتێ گەل وەل خوەیانەو ئۊشن گ ئێ وڵاتە پڕ وە پڕ لە ئێ جوور ئایەمەیلەسە...


 

لە کاناڵ مەن و تو، ئەوڕێبەر بەرنامەگە تیەیدەو جواو و ئۊشێ "بە کرمانشاهی‌ها میگن کورد پلاستیکی" و گشت دەنە ژێر خەنێیا، چمان جوک وەتێیە! ئەمان یە جوک نییە، یە پڕ لە زۊخە و هەر کورد کرماشانی گ یە شنەوێ بایەس ئڕای وڵات خوەی سۊلەسۊل بگیرێ.

 

ئەڵبەت لە جواو ئێ موجریە یەی کەسایەتی تر گ وە ناوناس "کەسەگەم" له دنیای مەجازی دیاری بویە، وە زوان ئەڵاجەۊێگ ئۊشێ گ گەل سنە و گەل کرماشان هە یەکێگن و هانە پشت یەک (تا ئێرە هەم خاس)، دۊای یە، ئڕای ئەو موجریه وە شێوەی ناڕیکێگ مڕهڕ کەید و تۊەنیم بۊشیم چڵمێ گ نەسڕیە هۊچ، چەویشێ دراوردێیە.

 

ئیمە ئەر توایمن چۊزمان خاسێگ لە وڵات خوەمان وە ئەودۊای گەل بناسنیمن، یەکم بایەس لە بان کەسایەتی خوەمان هۊردەو بۊمن و بزانیم گ ئەر وە نۊنەری یەی وڵاتێگ جوور کرماشان وە شێوەی لات بازی و ناڕیک قسیە بکەیم، گشتێ گەل وەل خوەیانەو ئۊشن گ ئێ وڵاتە پڕ وە پڕ لە ئێ جوور ئایەمەیلەسە. ئێ هەڵکەفتە پڕ لە خسارە، پڕ لە دۊزەمەس، یانێ دەسمێەت گ نیەی هۊچ، کاریش خراو ترەو کەیدن.

 

ئەڵبەت هەرکەسێ تۊەنێ وە شێوەی گ زانێ جواو بەیدن و کیشەیگ نییە، تەنانەت ئێ ئاماژە کردم گ بزانیم ئیمە لە بەرایبەر کارێ گ کەیمن یەکم خوەمان وەرپرسیمن، سه عەقڵ وەپیمان ئۊشێ گ هۊر بکەیمنەو قسیە کردن و رەفتارمان و قیچمەسی نەکەیمن.

 

ئەر ئەڵگەردیەیمەو وە گەپ کورد پڵاستیکی، بایەس بۊشم ئێ وتە هەڵەس و چشتێ وە ناو کورد یا فارس یا تورک پڵاستیکی نەیریم و هەرکە لێوا بۊشێ نووڕگە و ئاگاداری پڵاستیکیە!

چۊن هەر ملەتێگ یەی بڕ جیاوازیەیلێگ لە ناو خوەی دێرێ وە مدوو هەڵکەفتەیل دیرووک و جۆغرافیا، ئڕای نموونە لە فەرانسە، گەل باکوور و باشوورێ وەل یەکەو جیاوازن هەم لە لایەن زوان و هەم فەرهەنگ، ئەمان وە یەک نیەۊشن فەرانسەوی پڵاستیکی، بێ ماناس هەنای مێژوو و پێشووێیان یەکێگە.

 

ئەمان تۊەنیم بۊشیم ئڕا کورد کرماشان نەخوەش کەفتێیە؟! نەخوەشی دەرۊنی و کومڵایەتیش تەنیا لە نووڕگەی دەرۊن ناسی و کومڵگاناسی تۊەنێ شییەو بوودن.

 

شار کرماشان یەکێگ لە گەوراترین شارەیل کوردستانە گ بان یەی میلیون ئایەم لەتێ ژیەی (سە لە هەڵسەنگانن وەل شارەیل بۊچگا، تایبەتمەنیەیل جیاوازێگ دێرێ) و لە دریژەی دیرووک ناوچەی گرنگێ بویە ئڕای دەسڵات دارەیل، وە مدوو یە هەمیشە لە بێز چەو بویە و هەر پادشایگ هاتێیە سەر ئڕای ناسە بان سەرین و یەی خەوێگ ئڕای دییە!

 

 تا وەرجله یە گ نەتەوەی پەهڵەوی لە بن بووتگ سەرهەڵدەی و ئێران داوڕنێ، کرماشان شار سەربڵێن کوردستان بویه و ئاڵادار کوردەیل. ئەمان دۊای یە گ رەزاخان وە دەسڵات رەسی، ئێ کابرای بێسەوادە گ تەنیا تواس لە تار نیشتمانەیلێگ جوور بریتانیا بکەی، هات و تەورداس ئاسیمیله کردن وەل خوەیا هاورد، تواس جوور گژگیا، سەر و پەل و بنەچەک ئایەمەیلێ گ لە ئێ نیشتمانە ژیانە بهەنجنێدە مل یەکا تا گشت جوور یەک بوون، لە یەی شێوە بژیەن، وە یەی شێوە قسیە بکەن و گشت بوونە یەی ملەت، چۊن دیکتاتور لێوا خوەشێ تیەی، دیکتاتور خوەشێ لە رەنگامە نیەتێ، خوەشێ تیەی گشت یەی رەنگ بوون و رەزاخانیش ئێ کارە کرد و لە پەڕەو فەرمان دا گ گشت فارسی بۊشن، گشت لێوا بکەن و لوا بکەن. و وەداخەوە گووش وە قسیەی کەس نێیا و پا نادە ئیلا و ئەولای فڵات ئێران. ئەڵبەت یە گ رەزاخان کارەیل خاسێگیش کردێیە هەڵە نییە، ئەمان دووسی ئێ ئایمە ئڕای ئێران دووسی خاڵوو-خاڵە خرسە بویە.

 

ئاسیمیله کردن لە لایەن دەرۊنی فرە خسار رەسنێ، چۊن ئایەم وە مدوو ساڵەیل فرەی گ وە شێوەی تر ژیایە و زەینێ شکڵ گرتێیە نیەتۊەنێ جوور رۆبات پیلانێ بگۊەڕنێ و لە شێوەی تر دەر بایدن. لە یەک داچەکیەی، پەشێو بوودن، هۊڕەی تیەی، نە تۊەنێ کار بکەی، نە تۊەنێ تێکووشان بکەی، نە زانێ کییە، نە زانێ چوەکارەس، نە زانێ ئڕای کوو چوودن، فرە هۆنەر بکەی بوودنە کارگەرێ گ هالە خزمەت ئەرواو.

 

لە لایەن کومڵایەتیش پڕ لە خسارە، ئایەمەیل وڵاتێ گ ئاسیمیله بۊنە هاز کار تیمی نێرن، هاز یە گ دەسمێەت یەک بێیەن و کومەڵگا وە پەرتخ خاسێگ بڕەسنن نێرن چۊن مدووێ نیەزانن، چۊن دەرۊن و ناسنامەیان لە یەک داچەکیاسەو. لە یەی شوون وسن یا نووڕنە یەک یا کوچگ خەنەو یەک، یا تۊلەکی وە یەک کەن، یا زگ یەک دڕن، یا خراو دەن یا چنە گژ دار، یا فرە هۆنەر بکەن دۊر گرن بوونە شاعێر و بێت مەشکە ئۊشن.

 

ئێسه دۊنیم گ نەتەوەی پەهڵەوی چ خەڕێ خەسێ گرتسە سەر وڵاتەیل ئێران، مدوو یە گ کرماشان نەخوەشە هە ئێ نەتەوەی ئازابڕمنەسە.

و کی لە یانە پشتەگری کەیدن؟ کاناڵەیلێگ لە شێوەی مەن و تو. سە یانە گشت دەسێان ها ناو یەی کاسە و توان جیایەتی بخەن، یانە دڵسووز گەل ئێران نیین، تەنانەت دڵسووز فارسەیلیش نیین، یانە یەی بڕ سینەچاک دەسڵات و فەڕ شاهیین، یەی بڕ ئاڵەت دەس گ تەنیا هانە شوون قازاشت خوەیان.
اطلاعات شما ذخيره شود ؟