«خاتۊن شێعرهێل من و عشق ئهبهدی» عنوان مجموعه شعرهای کوتاه و سپید ایرج خالصی، شاعر نامآشنای ایلام است که به زبان کُردی ایلامی سروده شده، و انتشارات « زانا» آن را به چاپ سپرده است. این کتاب ۱۵۰ صفحه دارد و قطع آن رقعی است. این، دومین کتاب کردی آقای خالصی است که انتشارات زانا چاپ کرده است.
ایرج خالصی، وکیل پایهی یک دادگستری، دکترای حقوق جزا و جرمشناسی، و دارای مدرک فوق تخصص درحقوق تطبیقی بینالمللی است.
چنانکه اشاره شد،این کتاب شعرهای سپید و کوتاه دکتر خالصی را در بردارد؛ شعرهایی که خود به آنها «کولهشێعر» یا شعر کوتاه میگوید و این عنوان را میپسندد و با اطلاق «هایکو» و «شعر نیمایی» و «شعرسپید» و از این دست عناوین، بر شعرهای کوتاه کردی موافق نیست.
او در مقدمهی کتاب در مورد اشعار این مجموعه چنین گفته است: «... عشق در زندگی من دغدغهی اصلی است. پس هر گاه شعری عاشقانه به سراغم آمده و قلم و کاغذی در دسترس داشتهام، لحظهی زیبای سرودن را از دست ندادهام. حاصل آن، شعرهای این دفتر است که به شیوهی نو سرودهام و نه به شیوهی سنتی. زیر از سال ۱۳۶۰ ضرورت تحول در شعر کردی جنوبی در ایران را حس کردم و به آن آغازیدم که نمونههایی از آن از سال ۱۳۷۰به بعد در مجلهی «ئاوینه» و یکی دو نشریهی دیگر چاپ شد و دوستدارانی پیدا کرد و انگیزهی من شد در ادامهی سرودن شعر نو کردی تا امروز... .»
خوشبختانه در یکی دو سال اخیر، شعر کردی، قالبها و نگاههای تازهای را تجربه میکند و شاعران کوشای ما نیاز جامعه را دریافتهاند و ریخت و اندیشهی نو را در شعرهای کردیشان عینیت بخشیدهاند. دکتر ایرج خالصی، از شاعران بزرگ و پیشکسوت کردی است که سالهای طولانی است در عرصهی شعر کردی حضور جدی دارد و انواع قالبها و طرزهای شعری را تجربه کرده و در اکثر آنها آثار درخشانی پدید آوردهاست. او علیرغم اشتغال به کار وقتگیر و پرمشغلهی وکالت، و زیستن در تهرانِ شلوغ و نفسگیر، و دوربودن از زادگاه، همواره به یاد ایلام بوده است و به شعر کردی عنایت داشته و آن را نه از سر تفنن، که چونان عشقی مقدس دوست دارد و بدان میپردازد. او در میان آهن و سیمان،هنوز در هوای ایلام نفس میکشد و به کردی میاندیشد و برای حفظ و پاس آن، شعر میسراید تا جوانان و نوجوانان ما گرفتارخودکمبینی نشوند و زبان مادریشان را فراموش نکنند. تلاشها دکتر خالصی را ارج مینهیم و بودنشان را در سپهر شعر کردی و سرودنشان را به این زبان گرامی میداریم.
گرچه عموم عزیزانی که شعر کردی میسرایند و در این باره مطلب مینویسند و میکوشند، جایگاه رفیعی دارند،اما مجموعه آثاری که چاپ میشوند، نیازمند نقد و توجه کارشناسی میباشند و در همین جا از نقادان و صاحبنظران میخواهیم نسبت به نقد و بررسی و شناسایی بیشتر آنها به مخاطبان اقدام کنند تا انشاءالله این نهال، یعنی شعر و ادب و زبان کردی درختی بارآور گردد. این وبلاگ از نقدهایی که بتواند به رشد و تعالی زبان و ادب کردی کمک نماید استقبال می کند.
و اینک چند نمونه از اشعار این مجموعه:
۱
وهاره
هامه نام کوڵ
پهنجتیر پهڕان و
شهنگ و قهتار ها لام
گهلێ کهوک هاتنهو ئاو خوهن
خاکه پووزی کهن
ماێهکهوکی نام تو دشاقان
هاتم ئهڕا ماڵ
بێئشکار
خاتۊن.
۲
ده سهوز و دێزهێ وهار
دۊرانم ئهڕات
کهرواسێ
خوهر ده حهسۊدی
چهم دیینت ناشت
ده پێشت ئهورێ
خوهێ ئهودشارد و گریوس
گریوهێ بی وه نهرمهواران و
واری وه کۊهو
دهیشت و باخ و
گوڵ هاورده بار
گوڵهیل که رواسهێ تو
خاتۊن.
۳
یه عهتر بزهخهنهێ تونه
وهار وشکنێ
عهتر گیان تونه باڵابهرز
دڵم خسگهسه لهرزهو
بهێداخ گیانم وه ئهڵپهڕگه
ئهێ ماناێ عشق ئاسمانی
ماێهێ زنهی زنگانی
عشق ئهبهدی
خاتۊن.
۴
ئهێ دۊهتهێل رهنگین کورد!
بنووڕن، خاس بنووڕن
گۊه بگرن و خاس بژنهون
یه دهنگ عشقه
ده وڵات پهخشه
دهنگ عشق من و خاتۊن
تونیش خاس گووش بێهو بژنهو
عشق ئهبهدی
خاتۊن.
به نقل از : ئیلام ئاسوو