کرمرضا کرمی و چامه های طنز کُردی
کرمرضا کرمی و چامه های طنز کُردی



در میان شاعران کرد کلهر که نام و جایگاهی ویژه دارند ، کرم رضا کرمی را نمی توان فراموش کرد . این شاعر و معلم توانا سالهای سال است که در حوزه ی چامه سرایی کرد به تلاشی وصف ناپذیر مشغول است.کرمی را جزو شاعران نسل سنتی کردی می شناسند . اما از آخرین سالهای رو به امروز عمر گرانمایه اش تجربیاتی در قالبهای متنوع شعر دارد که با این آثار ، زندگی شاعرانه اش را به دو بخش تقسیم نموده است

در میان شاعران کرد کلهر که نام و جایگاهی ویژه دارند ، کرم رضا کرمی را نمی توان فراموش کرد . این شاعر و معلم توانا سالهای سال است که در حوزه ی چامه سرایی کرد به تلاشی وصف ناپذیر مشغول است.کرمی را جزو شاعران نسل سنتی کردی می شناسند . اما از آخرین سالهای رو به امروز عمر گرانمایه اش تجربیاتی در قالبهای متنوع شعر دارد که با این آثار ، زندگی شاعرانه اش را به دو بخش تقسیم نموده است . یکی از لایه های شیرین چامه های کرمی توجه جدی به طنز است طنزی که به دور از بازی های کلیشه ای با مخاطب راستین چامه ی کردی ارتباطی شیوا برقرار می نماید . به عنوان نمونه می توان این نکته را ذکر نمود که هر گاه شعر  طنز تازه ای می سراید ، با سرعتی چشمگیر در بین هوادارانش منتشر می شود نمونه هایی از طنز این شاعر را با هم می خوانیم :

 

 

 

 خوه شا  وه حالد که‌له‌شێر

ئرا ئقبالد که‌له‌شێر

نه برنج و ره وغه ن سێنی

نه چادر که ن که ن سێنی

نه کوشک و نه قلا سێنی

نه ئه له نگوو تلا سێنی

خوه شا  وه حالد که‌له‌شێر

ئرا ئقبالد که‌له‌شیر

نه پیری نه سند فره س

نه مه هریه ی ژند فره س

حه ق دیری وه خوه د  بنازی

رووژی بیس مامر بخوازی

خوه شا  وه حالد که‌له‌شیر

ئرا ئقبالد که‌له‌شیر

سه ر کار دیرید و یه ی قیوله

 ده ره ک له هه ر که س بی پیوله

گیان خوه د پف که له ئه و سازه

بقیولن وه خت ئاوازه

خوه شا  وه حالد که‌له‌شیر

ئرا ئقبالد که‌له‌شیر...

 

 

فرزند کمتر!!!

چه نێ وه تمه پید ئێ کاره م هکه

خوه د ئرا هه فت پشت بیچاره مه که

وه قتێ سه ر نه یده بان سه رینه و

نچید وه فکر ده وره ی وه رینه و

بریگ زگ دریای سوو خه یدنه و شوون

وه جای ماکسیما نیشن له فرغوون

ده ن له ده به شر یا له تای بشکه

خاکه قه ن سینن یا نانه خوشکه

دیور له ته ربیه ت  ئازاد و وازن

فکر که ید ئا هنگ بتهوون سازن

رضا یا کرم رضا کرمی متخلص به (ته نیا) در سال هزار و سیصدوسی و هشت در ابادی زینعل خانی از توابع دهستان حسن آباد در حومه شهرستان اسلام آباد غرب متولد شد زندگی در دامن دشت و کوه و در دامن طبیعت طبع لطیف او را پرورش داد و او که دارای قریحه و ذوق خدادادی بود از همان اوان کودکی شروع به سرودن شعر کرد بیشتر شعرهای او الهام گرفته از طبیعت و زندگی ساده عشایر بود و این باعث شد که شعر های او در میان مردم به زودی جای خود را باز کند وخیلی زود معروف شد بخصوص که رگه هایی از طنز همیشه در اشعار او به چشم می خوردوبعضی از مسایل ومشکلات مردم را به زبان طنز و شیرین خود می سرود
رضا سپس تحصیلات خود را در شهر اسلام آباد ادامه داد و بعد برای ادامه تحصیل به شهر سنندج رفت و در دانشگاه انجا مدرک لیسانس خودرا گرفت و اکنون سال هاست که از مدیر یت  مدارس راهنمایی شهر اسلام اباد  کناره گیری کرده و به عنوان یک بازنشست بازِ نشسته ای شده است و محبوب همه فرهنگیان.

 او بیش از سی  هزار بیت شعر در قالب های غزل قصیده دوبیتی مثنوی و شعر نو  سروده است که مشغول گرداوری انها برای چاپ دیوان خود می باشد و چندی پیش  هم یک سی دی تصویری از اشعار خود که انها را دیکلمه کرده به کوشش روابط عمومی اموزش وپرورش اسلام اباد منتشر شده که در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است رضا کرمی شاعر طبیعت وکوچ عشایر است و خواندن شعر های او انسان را به گذشته و زندگی با صفای عشایر برمی گرداند و اشک را گاه بر گونه  می نشاند یکی از اشعار او به نام یاد ایل وه خیر را خواننده بزرگ کرد عدنان کریم  به طرز زیبای اجرا کرده و اوازه این شاعر بزرگ از مرزهای ایران عبور کرده وبه کردستان عراق نیز رسیده است
برای این شاعر خوب آرزوی موفقیت کرده و چند مورد از اشعار زیبای او را به عنوان نمونه می خوانیم
************
یاد ایل وه خه یر
رو وه خوه م چبکه م ده نگ  ته ور نیه تی
وه هار له ژیرا کوچ هه ور نیه تی
اسب بی وه پوستر زین وه عه تیقه
برنو نیه خوه نی نه غمه ی طریقه
دی بو نان داغ له روی ساج نیه تی
زرین سواری قیروقاج نیه تی
کوچکانی هیمان زیوخ خه م نوشه
له حلق کوانی مات و خه موشه
کو خرمه ی خیزان کو ئه و له شکه ره
 کو ئه و خه سیو ره ی  غه ذا به ش که ره
هه ی داد هه ی بیداد صه فا ها له کو
سه کو ئاو ره شه ی کو لا ها له کو
سیه مال ره م که ردن هه ر وه شه وا ره و
که س خیوری په نجه نیه ی له ده وارو
ئه لان کورده گان ویلن له ی ناوه
ته پیانه له ناو حه لق که لاوه
کو چره ی ده روه ن کو اوازه ی سیه ر
کو ئه شا یره گان یادیان وه خه یر

*************
پرده ی حه رم زیو دا وه لا هه ی هه ی له غمزه ونازی گل
هاتن مه لیل ساز وه چنگ سه ر مه س ارا پیشوازی گل
زیو زیو بدو هه  ی کله وا شیپور به ژن وینه ی معاد
ساقی ده خیل له ی مه شه ره  بیلا بزانم رازی  گل
وا بی یه قه ی گل وان سو  رشیا له گیر فانی نه سیم
ئاونگ حه ریری نقره ره نگ پوشان له غنچه ی واز گل
چیمن وه چیمن باخ وه باخ ده روه ن و ده روه ن تا وه دول
صه د ایل بولبول ها تنو  خه ونن  غه زل  وه ساز گول
ته نیا بزان هه م اسمان ده سمال چوپی گرد  وه  ده س
هه ور بی وه لوطی دا له ته ول  کیشا شه فه ق  شا وازی گول

نظرات [۱۰]
پنجشنبه، ۰۷ اردیبهشت ۱۳۹۱ :: ۲۱:۳۶
شاعران وارث آب وخردوروشنیند.وآیا کردها قدر وارثان روشنی وخردخودرا میدانند؟نباشدکه از خیال پاکشان بی خیال باشیم.به فرزندانمان هم قدرشناسی ولی نعمتان خود را یاد دهیم به این شاعر بزرگ وتمامی اساتیدکردخسته نباشید میگویم
سه شنبه، ۲۹ فروردین ۱۳۹۱ :: ۰۱:۰۰
سڵاو ڕێز و حۆرمەت ئەڕای ئەی شعرە (ھونراوە) جوانەیل جەنابت من خوەم مناڵ سەقزم وەلی وەخاتر عەلاقەی فرە کە وە کوردی خواری دیرم ھەمیشە شێعر ئیلام کرماشان و لورستان خونمەو. فرەفرە سپاس جەنابت وە تەواو ئەو کەسەیلە کە لە بواری شعری کەلھوری، گۆران و لەکی کار کەن. کوردی کەڵھور جور خەزانێک مەنید باز نەکریاس. یەکیک لە سەرمایەیل گەورای ملت کوردە وە سپاس تایوەت وە سایت (ماڵپەڕ) بەلوت کەم ئەڕا ئەی کاە جوانەیلە.
دوشنبه، ۰۳ بهمن ۱۳۹۰ :: ۱۵:۴۵
با سلام خدمت شما وعرض خسته نباشید به آقای کرمرضا کرمی.من ساکن تهران هستم و بچه اولویار گیلانغرب که از همان کودکی شعرهای شما را دنبال کردم و خواهم کرد.
شنبه، ۰۱ بهمن ۱۳۹۰ :: ۱۴:۵۵
کاک جه لیل ............برای خاسم منیش ئه ول کاک ئه مینا هاورییم .....جنابد بایه د ئه ول چه ن کاره زان کامپیوترا راویژ بکه ید تا ئیمه بتوانیم به ری نوس کوردی که لوری له ناو سایت چیشت بنوسیم .......من له جنابد لاوه که م ریه چاره یگ ئرا ئی گیچه له بوینیده و ...........بی گومان له گوش گرتن ره خنه ، روژ له روژ سایت جنابد به ره و سه ر که فتن و هراش بون به ید .........له خودای گه ورا ئرا جنابد پیش که فتن ئه زره ت خوازم .
چهارشنبه، ۲۸ دی ۱۳۹۰ :: ۰۱:۰۷
وه‌رجله‌ هه‌ر چشتێگ وه‌ کار خودا قووه‌تێگ وه‌ کار وه‌ ده‌سه‌یل سایت به‌ڕۊ ئۊشم، ئاغاێ که‌ره‌م ڕه‌زا که‌ره‌می یه‌کێگ که‌ڵێن هنه‌رمه‌نده‌یل وڵات کورده‌وارییه‌ وه‌لی کار وه‌ ده‌سه‌یل سایت به‌ڕۊ واقعه‌ن له‌ دنیای ئرتباتات هزاره‌ێ سێیم مه‌ننه‌سه‌ جێ ک نه‌تۊه‌نسنه‌ یه‌ێ به‌رنامه‌ێ کوردی نۊسێگ ئڕا سایته‌گه‌ێان گیر بارن نۊسان شێعره‌یل شاعر گه‌وراێگ جوور ئاغاێ که‌ره‌می وه‌ ئێ ڕێنۊس ناڕیک وه‌ل زووان کوردیا ته‌وهین وه‌ کار گه‌وراێ شاعره‌یل و هنه‌رمه‌ندایل و ئه‌ێزه‌ن مه‌ردم ئیمه‌س ...
جمعه، ۱۶ دی ۱۳۹۰ :: ۲۳:۳۴
ابادی زینالخانی, دهستان حسن اباد, حومه شاه اباد غرب, استان کرمان شاه, وای چه زنجیره بزرگی محل تولد کرم رضا کرمی را حک زده است و نام بزرگشان هم کرم هم رضا و هم کرمی است و این حکایت از روح بزرگ شاعر کلهر دارد
جمعه، ۱۶ دی ۱۳۹۰ :: ۰۰:۳۱
باسلام خدمت جناب آقای کرمی باشعرهای زیبایتان محفل گرم بلوط را گرمتر کردید سربلند باشید وپاینده .وممنون ازسایت بلوط به خاطر زحماتی که در رابطه با گفتگو با ادیبان دیارمان ومعرفی این عزیزان .پاینده باشین
چهارشنبه، ۱۴ دی ۱۳۹۰ :: ۰۸:۱۶
ما خیلی مدیون افرادی همچون کرمرضا،بنفشی،صیداحمدرحمانی،احمدعزیزی هستیم در آن روزگار کاردشواری انجام داده اند ودر حقیقت اینان بودند که تن مجروح شعر کردی را از زیر دست وپای دیگران در آورده وبه نسل ما انتقال دادند هر چند بعضی ها بدون درنظرگرفتن شرایط آن زمان برآنها انتقاد عجولانه ای داشتند/ممنون از سایت بلوط ودوستانی که در این مجموعه حضور دارند وبا یادداشتهایی محفل را رونق می بخشند
سه شنبه، ۱۳ دی ۱۳۹۰ :: ۱۹:۰۷
کرم رضا از شاعران بزرگ کرد است و جایگاه ویژه دارد . اما او شاعر سنتی کردان نیست . اوشاعری است که پای در فرهنگ و سنت دارد و آشنا با مسائل روز نیز می باشد . به همین خاطر اشعار او چون گذشته گان صرفا در مسائل عشق و آواز و یار و دیار وکوچ و جدایی نیست . او دغدغه ازدیاد جمعیت را حس می نماید و نگران تربیت و آموزش کودکان است . به همین خاطر از کودکان کار و خیابان و عدم آشنایی آنان با آموزش روز نگران است . کرم رضا حلقه واسط گذشته شعر کردی و نسل امروز شاعران است .بی گمان در دیوان او انسان با انبوهی از کلمات فراموش شده مواجه می گردد که شاعر بر چهره خاک آلودشان نم پاشیده و زنگار از رخ آنان بر گرفته است . کرم رضا جهانی است که در گوشه ای قرار گرفته و باید قدرش دانست و برایش گنگره برگزار کرد .
سه شنبه، ۱۳ دی ۱۳۹۰ :: ۱۳:۱۷
با تشکر از دست اندر کاران سایت فرهنگ و هنر غرب کشور. یاد بزرگانی چون کرمرزا که در امروزی شدن شعر کردی نقش بسزایی داشته و دارند دلگرمی برای شاعران نوپا ست از توجه شما سپاسگزارم
اطلاعات شما ذخيره شود ؟